34 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Over de schijnbare plasticiteit van het ijs. — Het is bekend dal, wanneer 

 men over een ijsblok een metaaldraad hangt en de uiteinden daarvan met gewichten 

 bezwaart, die draad langzaam door het blok heen zich naar beneden beweegt zonder 

 het te vcrdeelen, omdat de ruimte boven den draad weder toevriest. TuRPm en 

 WARRINGTON {PhüosopMcal Magaz-hie (5) XVIII, p. 120) hebben nu den tijd nage- 

 gaan, dien draden van dezelfde middellijn en met dezelfde belasting, maar van ver- 

 schillend metaal, behoefden om door een ijsblok van dezelfde breedte denzelfden weg 

 af te leggen. Zij vonden dien des te kleiner, naarmate het geleidingsvermogen van 

 het metaal der draden voor warmte grooter was. Hieruit blijkt dus dat de voor het 

 smelten van elke ijslaag onder den draad noodige warmte door het water dat daar- 

 boven ligt moet worden afgegeven en dat dit, juist ten gevolge van dit warmte- 

 verlies , bevriest. 



Op dezelfde wijze — voegt wiedemann hierbij , in zijn Beiblatter IX S 2i — wordt 

 ook de proef van ppapf {Poggendorf}"' s Annalen CLV, p. 169) verklaarbaar. 'Deze 

 betreft het inzinken van een ijzeren buis in een ijsblok. ln. 



Verhouding tusschen de „Watt" en de „paardenkracht". — Peeece zegt 

 daarvan {Chemical News L, p. 167): een Watt is de arbeid, die een el. stroom 

 van 1 Ampère verricht in een geleider van 1 Ohm wederstand. 766 Watt's zijn 

 gelijk aan een paardenkracht. LN. 



Thermische eigenschappen van zilveriodied en van eenige andere metaalio- 

 dieden. — Reeds sedert lang was het door de onderzoekingen van fizeaü bekend 

 dat het eerstgenoemde zout, van — 10° tot + 70° C. verwarmd, zich daarbij in 

 de richting der hoofdas van het kristal sterk samentrekt en in alle daarop lood- 

 rechte richtingen zich maar weinig uitzet, zoodat tusschen deze temperatuurgrenzen 

 het geheele kristal voortdurend in volume vermindert of, zooals men het gewoonlijk 

 uitdrukt, zijn kubieke uitzettingscoëfficient negatief is. De geheele inkrimping bij 

 bovengenoemde verwarming bedraagt, volgens fizeau, nog iets meer dan Ya ten 

 honderd. 



Later zijn deze uitkomsten nog belangrijk uitgebreid door rodwell {PhüosopMcal 

 Transactions 1882, III), die vond dat deze inkrimping zich bij verdere verhitting 

 nog aanmerkelijk versnelt tot omstreeks 150°. Die inkrimping voor een graad ver- 

 warming is tusschen 148° en 151,3° ruim duizend malen grooter dan de gemiddelde 

 tusschen 0° en 70°. Boven de laatstgenoemde temperatuur gaat het kristal voort 

 met zich in te krimpen, maar steeds langzamer, zoodat tusschen 156,5 en 163° er 

 geene volumenverandering kan worden waargenomen. Van 163° tot zijn smeltpunt, 

 527°, zet de stof zich vrij regelmatig uit, zoodat zij bij die temperatuur een volumen be- 

 zit nog iets grooter dan dat bij 0°. 



Bij omstreeks 150° ondergaat dus liet zout een merkwaardige verandering, die 

 zich ook nog door allerlei andere kenmerken openbaart. Van kristallijn en vrij hard 



