36 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



Zij bezigden daartoe bromgelatine-platen, geplaatst in een koperen raam, dat door 

 twee als een schaar vereenigde hefboomen, een gewicht en een veer, aan een touw 

 in de diepte hangende, kon geopend en gesloten worden. Letters en cijfers waren 

 met zwarte lakverf op een glazen plaat daarbo\?en aangebracht. De tijd der expositie 

 duurde telkens 10 minuten. Als ontwikkelaar diende oxaizuur ijzer. 



De proeven werden op den IS'l'" Augustus en op den 23 <^^en September 1884 genomen 

 voor Evian , waar het meer boven eene tamelijk uitgebreide vlakte eene gelijke 

 diepte van 315 meters heeft. Hier werd de toestel achtereenvolgens nedergelaten 

 tot diepten van 90, 113, 120, 170, 237 en 300 meters. Uit de verkregen uitkom- 

 sten blijkt dat het daglicht in het water van het meer van Genève nog duidelijk 

 doordringt tot eene diepte van 170 meter en waarschijnlijk nog iets dieper. Bij 120 

 meters diepte was de indruk nog zeer sterk. Op diepten van 237 en 300 meters ont- 

 ving de photographische plaat geenerlei indruk meer. 



Wenschelijk is het dat dergelijke proeven in de open zee, ver van alle kusten, 

 herhaald worden. Het zoude toch kunnen zijn dat daar het zeewater eenen nog 

 grooteren graad van doorschijnendheid heeft dan het water in het meer van Génève. 

 (Compt. rendus XCIX, p. 783). hg. 



Bliksemphotographiën. — Met de tegenwoordig in gebruik zijnde uiterst ge- 

 voelige bromgelatine-platen is het niet moeilijk bliksemstralen, in weerwil van haar 

 zeer korten duur te photographeeren. Men behoeft daartoe slechts gedurende een 

 nachtelijk onweder eene op oneindig ingestelde camera naar die zijde van den hemel 

 te richten, van waar de bliksemstralen uitschieten. In de maand Juli van het ver- 

 loopen jaar heeft de heer kayseb, te Berlijn eene reeks van zulke bliksemphotogra- 

 phiën gemaakt, welke toonden, dat, in strijd met de vroegerö meening, de bliksem 

 geenszins altijd eene eenvoudige ontlading tusschen twee punten is, maar dat integen- 

 deel de ontlading zeer dikwijls wel is waar van een punt uitgaat, maar in vele 

 punten eindigt, ten gevolge van de vertakking van den hoofdstam, even als een 

 rivier die zich in een aantal zijtakken splitst. Een dier bliksems beschrijft de heer 

 KAYSEE, uitvoerig. De hoofdstraal bestaat op de plaat uit vier dicht naast elkander 

 verloopende lijnen, van welken de eerste, de westelijke, begeleid is van een breeden , 

 hellen band; daarop volgen twee naast elkander gelegen stralen en dan iets verder 

 een vierde straal. Alle vier loopen wezenlijk parallel in eiken zigzag en krom- 

 ming. 



Sommige bliksems vertoonen echter een enkelen hoofdstam met een duidelijk hoofd- 

 einde, terwijl er zwakke, korte zijtakken van uitgaan. Ook komen er geheel onver- 

 takte en dan zwakkere voor. 



Door het voorbeeld van den heer kayseh te volgen en op verschillende stations 

 zulke bliksemphotographiën te vervaardigen, zoude waarschijnlijk de verklaring van 

 het. geheele verschijnsel der bliksemontlading bevorderd worden. [Sitzimgsber. d. 

 Berl. Akademie. 1884, S. 1119). gg. 



