52 WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 



hielp, werd de pot met den kofïieboom in een geheel met water gevulden schotel 

 geplaatst. Eenige takken van dien boom werden in aanraking gebracht met een 

 hooger geplaatste plank, waarop eenige bloempotten stonden, die alle sterk begoten 

 werden. Drie of vier meters verder werd een omgekeerde pot gezet, waaronder zich 

 eenige aarde bevond. Vroegere ondervinding had geleerd dat onder die omstandig- 

 heden de mieren , om aan de overstrooming te ontkomen , van den boom langs de 

 takken naar de plank en van daar naar den omgekeerden pot zouden kruipen, waar 

 zij konden gedood worden. Dat gebeurde ook nu, maar met eene merkwaardige 

 bijzonderheid. Aan den oorsprong van elk der takken van den koffieboom hadden zich 

 een paar schildwachten geplaatst, die alle mieren, welke onbeladen aankwamen, vrij 

 lieten rondloopen, maar die mieren, welke poppen of zoogenaamde eieren droegen, 

 met hare sprieten aanraakten en, indien zij niet rechtstreeks gingen naar den pot, 

 die als val voor hen gesteld was, haar er toe drongen. In weinige uren was de 

 koffieboom van mieren gezuiverd en was de geheele kolonie in den pot geraakt, 

 waar zij nu vernietigd werd. {Revue Scientifique, 7 Mars 1885). 



HG. 



Oudste luchtademhalende dieren. — Het is nog niet lang geleden, dat men 

 meende dat de oudste insekten en spinachtige dieren, nl. scorpioenen , werden aan- 

 getroffen in gronden van het steenkolentijdperk. Toen wees de heer a. b. n. peash 

 aan] dat chilognathe Mynariaoden hunne afdruksels in gronden behoorende tot het devo- 

 nische stelsel in Schotland en in Canada hadden achtergelaten. In gronden aan ge- 

 lijken ouderdom in Canada werden ook de overblijfsels van Libelluliden gevonden. 

 In 1884 toonde charles brongniart aan de Parijsche Academie de vleugel van 

 Blatta, gevonden in den tot het bovenste silurische stelsel behoorenden zandsteen 

 van Calvados. Thans kent men ook goed bewaarde fossile scorpioenen uit hetzelfde 

 stelsel; de eene gevonden in de silurische rotsen van Gothland in Zweden, de andere 

 in die van Lermahagou in Schotland. Afbeeldingen vindt men in Nature^ 29 Jan. 

 1885, p. 297. HG. 



Invloed van gassen op insecten. — Volgens eene mededeeling in den Ameri- 

 can Naturalist kunnen vliegen 9—29 uren, citroenvlinders 12 uren, nachtvlinders 

 1^2 dag, de coloradokever 3 dagen in zuurstof leven. In waterstof houden vlie- 

 gen meestal na 20 minuten op zich te bewegen; een nachtvlinder stierf daarin na 

 20, eene wesp na 10 minuten, doch op den coloradokever oefende dit gas geen 

 bemerkbaren invloed. In koolzuur sterven vliegen na 10 — 15 minuten: een colorado- 

 kever kwam, nadat hij zich 3 uren er in had bevonden, weder tot het leven terug. 

 In koolstofoxyde stierven mieren in minder dan eene minuut; daarentegen leefde 

 een coloradokever daarin nog na '■^j^ uren. In chloorgas was de coloradokever weder 

 het eenige insect, dat tot een uur lang in leven bleef. [Humholdt ^ April 1885 S. 170) 



D. L. 



