14 



RUMPIIIA. 



OBSERVATIO I. 



Ha^c quidcm Species superiori adnioduni affiiiis est, et sane variarum Spccieruin Dmnonoropis et Calami diserimcn, ob 

 uiagiiam earum quod ad hablluiu et partes fructificalionis simllltudinem, indicare difficilliraa res est. Facili lamcn ncgotio 

 .a D. Dracone distinguitur, si segmenta frondium utriiisque diligenter comparantur. D. Draconis ncrvis prominentibus 

 utrinque setulis raris ex parte deeidentibus obsessis distincte trinervia sunt : luci si obvertas, inter illos nervos primaries 

 alii secimdarii pellucidi et vcnulae tenerrimae transversales , qnte nervos longitudin*aIes connectunt, conspiciuntur. 

 j9. accedeniis vero, pra^terquam quod aliquanto longiora sunt, pluribus nervis utrinque longitiidinniiter striata, bici 

 obversa orhni venularum transversaliura vestigio carent. parte aversa solunimodo in nervo medio, supra in medio et utroque 

 laterali parce setifera. Spatbaj quoque in D, accedente multo breviores, et pedunoulus compressus inferne modo ad 

 margincs raris aculeis, in D, Dracone \ero undique oonfertissimis armatus. 



OBSERVATIO II. 



Si a plerisque post Rl-mpbhim auctoribus non solum Sumatra, scd Java, Borneo ac vel Moluccancc insulic'Palmaui, unde 

 Sanguis Draconis Indioc Oricntalis extrahitur, gignere dicuntur, hie error indc natus videtur, quod fruclus diversarum 

 Specierum, aut inter so siniillimos, aut omnes magis rainusve illam substantiam resinosam exsudantes, inter so eommuta- 

 verint. Hoc ut ita crcdamus, ipsius Romphu verba faciunt, qui L c, p.'^li fatetur, fructus maxima parte ex Java ad se missos 

 non genuinam esse Speciem, quippo quibus exigua copia gummi rubri adhccreret, et p. 116 haec habet : « fructus ex illis 



r 



« regionibus ad me missi etiam differunt inter se, nam maximi et pinguissimi corticis rubri, (nisi quod pauIo minorcs ac 

 )» magis oblongi erant, ut p. 115 animadvertit ! J cum Roltang Itam (s. Dcemonorope nigra Nob.) congruebant; tum alii 

 ■> minores *ant cum nostra Rottang ToSni s. Rottang Tuni 1. c. p. 105. 1., deinde nomine Palmijunci veri angustifolii 

 n descripta (cujus magnitudo globura solopeti ajquare fertur), convenientes. » — Si autem dubitari nequit, majores illos 

 fructus Roltang Djernang s. Dwtitonoropis Draconis ex Sumatra fuisse, quoeri possit, unde minores illi, de quibus loquitur, 

 ex Specie Rottang Javana, an ex insula Borneo? — At fructus Javanos, qui procul dubio ex Dcemonorope accedente nostra 

 oriundi, intelligere haudquaquam potnit Rumphils, utpote globo sclopeti multo majores et de quibus ipse in Voluminc 

 secundo Herb. Jmh. in annotatione ad Sanguinem Draconis ita refert : k Fructus mihi ex Bantam missi cum supcrioris 

 I) Rottang magnae (s. Rottang CalappOj qua) Dcemonorops Calappa), infra in lib. 7 depictaj, plane congrucbant, praiterquam 

 i» quod pilo minores erant. » Itaque Speciei ex Borneo fuisse necesse est, quam et a Dwmonorope Dracone, et a Dcemonorope 

 accedente fructibus minoribus, caudicibus tenuioribus, aliisque characteribus postea constituendis diversam esse oredibile 

 est. De hac autem /. c. p. 2SS ita raemorat : « altera Species Tsjukiet (ut a Sinensibus optimum genus Sanguinis Draconis 

 « in globulis appellatur, quod raaxime ex Banjermassing in Borneo apportari solet) ex parva quadam Specie Rottang oriunda 

 » est, qua; brevibus ac copiosis constat internodiis, minorem digitum crassis, quatuor aut quinque orgyias latis, in 

 .1 Banjermassing crescens. » — Quodsi alii auctores insulas Moluccanas patriara D. Draconis s. Calami Draconis WrLio, 

 vocant, hoc quoque ad aliam Speciem pertinet, nempc ad Rottang Calappam {Dwmonoropem Calappam Nob.). Huic etiam 

 crrori Rumphitjs ansam dedisse videtur, qui in Uteris, a. d. 20 Sept. 1680 ad W. teh RnYrtE. missis, (ef. Valewt. Tnd. literat., 

 j). kik) ita refert : « Sanguis Draconis, in quantum a Malayanis audire potui, neutiquam a ligno Calialurico, sed a quadam 

 .» Specie niajoris crassiorisque arundinis, in Malaya et Sumatra, circa urbem Palimbang succrescente, profluit. Talis arundo 

 » etiam heic in AmboiniV reperitur, succum rubicundum et pcllucidum fundens, qui taraen minus induratur. » Spectasse 

 autem eum Rottang Calappam, cum eloco Hterarum a. d. 14 Sept. 1689 ad H. de Jager missarum, (of. Valeht;' /. c, p. -418.), 

 turn ex his Herb. Amb. II. p. 253 intelligitur : <i alteruui genus (scil. Sanguinis Draconis) elicitur ex magna quadam 

 » Rottang, quod equidem verisimilliraura puto et oculati testes mihi prodiderunt, qui ipsi in ea re occupati fuerant, nam in 

 « orientali Sumatra} ora magna qucedam est Rottang, qualem nos quoque in Amboina habemus, sed tali succo aut carentem, 

 » aut qui inscitia illinc non elicitur, infra fib. 7 nomine Palmijunci Calapparii sive Rottang Calappw descriptani. » — Deinde 

 vero, pf)stquam Rottang Djernang cum foliis et fructibus, opera Viri Nobilissimi J. de St. -Martin ex Palembaug allatam 

 accepit, (cf. Herb. Amb. V, p. 11 -4) ipse vidit illas stirpes inter se diversas esse, itaque singulas scparatim descripsit et 

 depingendas curavit. 



Descr. Caudex e rhizomate stolonifero vulgo soiitarius ad altiludinem triginta amplius pedum extensus, 

 arbores ascendens, infima parte diametro ultra quam pollieari et in vaginis indumcnlo fusco obduclis 

 strialis aculeis creberrimis subseriatis, superiori, cujus crassitics digiti mediocris, minus approximatis 

 sparsis armatus. Aculei 2 lin. usque ultra poUicem longi, ex basi crassiore supra eonvexa subulati, 

 complanati, subhorizontales s. divaricati, pallidi vel dilute schistacei, apice nigri , in vaginis supe- 

 rioribus vulgo minus elongati sed laliores, post lapsum cicatrices transversas scmilunares rclinquentes, 

 primo appressi et indumento fusco barbati. Frondes 7-9 ped. ; in planta nova (aiit in innovationibus 

 lateralibus) ecaudatae, segmentis aut paucis in extremitate pelioli longissimi teretiusculi supra sulco 

 longitudinali exarati inferne aculeis sparsis rectis subulatis armati superne inermis subflabcllalo- 

 confertis aut crebrioribus subgregatjim disposilis ; in caudice scandcnle ad apicem plerumque in 

 appendicem aphyllam 1 i — ultra 2 pedes longam tenuem rcflexam teretiusculam in dorse aculeis 



T + 



