/ 



■^ 



^ 



XXVII. 



DE QUIBUSDAM PALMIS DOMESTICIS. 



-^&« 



4 « 



Postquam tot Palmas ex Archipelago Indico hoc libro exploravimus, mimm sane videri posset, si quas 

 maximc vulgares easdemque utilissimas Divina numinis Providcntia illis regionibus doiiavit, silcntio 

 omittercmus. Mullas , imo plerasque, de quibus cgimus, qui oras illas perlustrat nunquam videbit. Quotus 

 quisque enim paludes litoreas fere avias adibit, quas Nipa, Oncosperma, quaedam Ca/am/ Species aiiajque 

 incolunt, in quarum vicinia Corypha Gehanga et Sarlbus roiundifoUus frondes giganteas late cxpandunt, 

 aut densa neniora Palmis Sagi constant? — quoeloca et ob pcstiferas in haczona torrida exhalaliones , et 

 oh Crocodilos aliasque feras ibi degentes jure evitanLur. Ac profccto paucis Europaeis, qui in India orientali 

 peregrinantur, contingit, ut in mediterraneas earum insularum regioncs penetrcnl, ubi quo propius ad 

 altiores monies acccdas, eo magis stirpium omnis formae atque adeo Palmarum eliam augetur varietas. Hie 

 enim in primis Arec(B et Pinangw, frequentius obviae, elegantissimas formas exhibent et humiliores quoque 

 Palmae, veluti Licualw et Rhapis Speties^frondibus flabellifonuibus delectant oculos. Quid quod PalmiB 

 sociae Zalacc(s, longis aculeis armatae, ac Sagueri crassse multisque epiphytis vestilai piilcerrimo vcgctalioiiis 

 spectaculo, quod in montibus illis admirari solemus, riovam quandam graliam pra;bcnt , quum horridiore 

 aspectu istarum Palmarum eo magis speciosissima aliarum stirpium conspiciatur elegantia, quarum longe 

 latcque ingens est varietas. In his referre sufficiat Bamhusas elatas Musasque, frondium magnitudinc 

 ac laeta viriditate insignes, tam multas Scitamineas et incredibilem ilium numerum stirpium scandentium 

 et epiphyticarum, quae sertorum instar de arboribus dependent aut per fruticeta excurrunt : qusd omnia 

 coeli tropici in vegetationem eiiicaciam declarant. ' 



Qui , incola zonae tempcratae , ubi vegctatlo annuis temporum vicissitudinibus rcspondet ac lento cerloque 

 cursu orbem suum conficit, unquam istam vegetationem nullis anni temporibus astrictam, vix ullis 

 evolutionis legibus obnoxiam, viderit, incrcdibilc dictu est, quantum animo moveatur, aut quam alte illud 

 spcclaculuni menti inhsereat. Imprimis altitudinem et crassiticm multarum arborum suspicimus , quibus 

 jam locis duo vel tria millia pedum supra maris aequor elevatis gaudent. Quas cum varii frutices comitari 

 soleant , spatium superest , quo hie illic Palmae excrescant , ut in ilia regione sylvosa nonnullae quoque 

 Pinangce conspiciantur et Caryotc&y frondibus amplissimis duplicato-pinnatisectis et caudicibus vastis 

 fasciculatis , qui de caudicibus strictis proceris dependent, jam procul insignes, ac crebro etiam in Java 

 gignatur Palma ilia humilis segmentis frondium irregulari-sinuato-excisis , quam altcro Volumine hujus 

 libri p. 110 diligentius descripsimus. At altioribus quoque locis illajPalmaj aliseque invenircntur, nisi illic 

 tam densa essent convexa nemorum, ut radii solis, quibus ad crescendum iis Palmis opus est, plane 

 arccantur et perpetuae ibi sint tenebrae, naturae earum quam maxime contraria}. Palmas enim universe non 

 adeo calore, quam luce delectari, notissima res est, quam adeo in sylvis illis intactis comprobatam vidcmus, 

 ubi ingens copia Calamorum^ Daemonoropum , Plectocomiarum quoque, in aliarum Palmarum locum 

 succedunt , quae ope caudicum centum et amplius pedes longorum ad lucem nituntur et frondes suas super 

 altissimas arbores cxpandunt. 



f 

 ^ 



ill. 



21 



^ 



y 



/ ■ 



* 



