/^ 



u 



UUMPHIA. 



non ncgligunlur ab indigonis. Ut a radicalibus incipiamus, ha; virlutis perquam astringentis et in 

 (liarrhoeis chronicis ab atonia inlestiiiorum proffclis cfficacissima; sunt rcpcrlaj. Turn parte pcriphcrica 

 lignosu caudicis cxtus cincrascentis aut albcsccntis inlus rufescentis propter tanninunij quod ea continetur 

 lit fila, quibus piscantur, aliosque funcs aquae obnoxios tenaciores reddant, uti solcnt. Ccterum caudex 

 intus spongiosus ct facile putrefactus aut a termitibus aliisquc animalculis corrosus , ad opus fabrile inutilis 

 est, quamquam co indigcnse ad pontes , aquseductus, stabula armenlorum , carceres , aliaque utuntur aut 

 in foco comburunt. Frondibus nondum cvolutis et in sunimo vertice compactis s. palmile {ombotj putjuk 

 aut humtit appellant) tnm crudis quam eoctis, olerls inslar, vescuntur indigcnse; hsee etiam aceto 

 condiuntur, alquc iljud Atjar ab Europaiis magni fit. E segmentis fiondium novissimis albidis recentibus 

 canistra {ketnpat) connectuntur , in quibus oryza coquitur, cui sapor inde jucundior, Majoribus corbibus 

 {kiesa)^ quibus fructus atquc alia opsonta ad forum portant, vetusliora inserviunt scgmenta , quibus etiam 

 quamquam non durant, casas et navigia (praauw) eontegunt, parietes tegetesque majores connectunt, cet. 

 Ex aridis (bddrahh) parantur cum resina faces {obor-damrnar) et e costa (liedie) firma eorum 

 fasciculatim coUigata, rude quoddam scoparum (sa^jw liedie) genus. Nee non viridibus frondibus utuntur, 

 ut ludis publicis fcstivos arcus ex iis construant, quos aliurum stirpium foliis floribusque et vittis velisquc 

 exornant. Rhachis eorum (pdpah s. paldpa)^ licet rigidissiina, intus spongiosa et cito emarcida nc sepibus 

 quidem, quae nonnunquam ex ea texuntur , est idonea. E basi frondium amplexicauli latere ventrali in 



w 



reticulum magnum panniforme (fa^is s. rumui) expansa cribra rustica ct sacculi fmnt, eaque fructus 

 immaturi conteguntur, ut vespertiliones aliaque animalia arceantur. 



+ 



Palma Cociy tam intime cum vita incolanim illius plagai mundi conjuncta, ut ubivis fere circa domos 

 eorum culta reperiatur, baud adeo mirandum, si ipsa cultura , varietate soli et diversa coeli temperie magnas 

 passa est mulalioncs multasque Varietates exhibet. Jam diximus earn ex arenoso litore in interiores montes 

 rcgionis transplantatam proccritate decrescere fructusque proferre minores , quod vel ei juxta mare in 

 nudis rupibus crescenti accidere solet. Nee non vetustissimse arbores cximise proceritatis, ut jam Rcmpuius 

 animadvertit , fructus gignunt parvos, graciks magisque atlcnuatos. lliecKaldpa Hnggie {tinggie i. e, alta) 

 indigenarum, cujus putamen oblongum, crassissimum , superficie vulgo ina^quali, nullum nucleum 

 contincns. Varietates autem Coa nMa/*er£F maximc magnitudine , forma, colore et consistcntiu fructuum, 

 nonnullse etiam totius arboris magniludine differunt, ex quibus sunt, quae fructibus propagari queant, ut 

 Species pcculiares existimes. Insularum Pbilippinarum temperies A'arictatibus gignendis imprimis vidctur 

 idonea, in quibus ba;c Palma, fide libri M. S. Noronha copiosissime crescit, « multasque illic », ut ait 

 « exbibet Species , aliis Indise oricntalis locis incognitas » ; id quod non minus e scriptis Camello in Rau 

 Hist. Plant. III. in App. p. 44 intelligitur. In Java longe minor est Varietatum copia, quod solo minus 

 inaequali tribuendum vidctur. Ecce catalogum Varietatum maxime notarum e Philippinis, Moluccis et JavS. 



^. — IN PHILIPPINIS HISCE NOMINIBUS INVENIIJNTUR 



"-\ 



Adiavan (Var. mammillaris) . . . fructu paryo, umbonato, caudice humili. Cocos mam- 



milaris Blanc. Flor. Fllipp. p. ^22. 



A langan (Y ai . Siangan) . ... . • fructu parvo omniiio eduli Noronh. M. S. 



Bagan (Var. pruniformis) fructu uti Prunus, alexipharmaco Noronh. M. S. 



Balobi {\ &x . suavis) fructu tenero, eduli, sicuti Aurantium Noronh. M, 5. 



Banga (Y ^x . austera) ....... fructu magno, Lneduli, asperrimo Noronh. M.S, 



Bego (\ dx , Bego) ,. . . fructu mediocri, eduli, sylvestri Noronh. M. 5. 



Bontanum (N !^.T . crassissima) . . .■ fructu carne paucd et putamine primo crassissimo 



Cam. /. c. id. 



Buri (Var. Buri) fructu mediocri, eduli, sylvestri Noronh. M. 5. 



Caligequib.^ Cam. /. c. 16. ' 



CalimhaUn (Var. Calimbahin) . . fr^ctu eduli, mediocri Noronh. M. S. Cam. I. c. 17. 



Carayhun (Var. tenuissima). . . . fructu putamine secundo tenuissimo Cam. I.e. 11. 



