SAPINDUS. 



95 



' 1. SAPINDUS RARAK DE CAND. Tab. 167. 



S. rhachi apter^; foliolis 8- 12-T. multi-jugis oblongis acuminatis v. obtusiusculis basi 

 msquali-angustatis membranaceis glabris; panicula terminaH divaricata;, petalorum 

 squamis rotundatis tomentoso-marginatis De Cand. Prodr. Syst Ve^r In 608 iq 



Sm.Sjst.Feg.II.p.25i.iri. ^ t,- • /-• • y 



F ■ 



L 



Sapindus sapomria (haud Urn. !) Burm. Flor. Ind. p. 91 (ex parte, nempe quod ad eitatum Herb Amh 

 et arhorem Rarak ex Java). -. Lour. Flor, Cochinch. ed. Willd. p. 293. 1 (excl. Tournef. Inst.) . 

 — HoRSF. in Ferhand. Batav. Genootsch. FII. iV" 7. , - 



Sapindus laurifolius (haud Vahl!) Hamilt. Trans. Wern. Soc. FI. p. 331. 



Sapindus pinnatus Mill. Diet. iV° 3? 



Oostindische Zeepboom Houtt. Nat. Hist. II. 2. p. 314. 



Saponaria s. Rarak Rumph. Herb. Amb, II. p.\M. 



Rarah-boom Valent. Besch. Amb. j>. 194. , 



Rarak v. Jarak v. Ldrak s. Lorok incolarum Javae, cujus fructus boa larak vel boa langit mi boa 

 tsaboun dicuntur. 



r 



Habit. Locis humilibus Archipelagi Indici, in Cochinchina et fide annotationis Hispani Noroi^ha frequens in Philippiais , ubi 

 Jlakaac vel Gogo appellatur, nisi his nominibus vernaculis aliam arborem ex Leguminosis cum ea confundant. 

 Quippe Blanco V. CI. in Fiord Filipinos p. 353 Adenantheram Gogo describit, cnjiis cortex vice saponis lavando 

 inservit atque illic Gogo appellatur, quum ex Glossario illi libro addito appareat, Gogo in Philippiuis nomen 

 genericum esse Mimosae. Fructus in teU cellulosa laxa carnis, qua semina ossea circumdantur, materiem quandam 

 peculiarem jjummosam viscidam cerinam pellucidam continent , odoris putidi dulcis et saporis amari gutturalis, quce 

 tarn aquae , quam spiritui vini , oleo , alcalibus acidisque commiscetur ac virtute optima saponis genera ffiqui^rat. 

 Macerando cos aut cum aqua agitando multum gaz acidura carbonicura evolvitur adeoque spuma alba oritur , saponis 

 instar lavandis vestibus et pannis aliisque usibus peridonea. Itaque multum iis pro sapone utuntur indigent, et vel ad 

 capitis lotionem , qua pediculi necantur. Magna harum lotionum in pertlnaci scabie et herpeticis muibts est cfficacia 

 si nulla interiorum organorum perturbatione sanari possunt. Quin aquae marina; naturam iUara saponariam impertiunt,' 

 quapropter navigantibus ad vcstes lavandas et ob vile pretium imprimis sunt commcndandi. Itaque in foris Javanorum 

 crebro venales prostant magnaque eorum copia a Sinensibus exportalur. At cibo'sunt inutiles et vel vertigines excitare 

 Solent. Lignum vero, quumquam non durum, plurimi fit , ex quo Javani telorum vaginas parant : nonnunquam quasi 

 flammis est distinctum, Conferantur etiam , quae de hisce SphwruUs saponariis ex Java aliisque regionibus habet de Jager 

 V. CI. in literis ad Rumphidm nostrum a. d. 6 Julii 1683 datis, quae leguntur in VAiErmrsL India literata p. 396, ubi uutat 

 esse Sphaerulas ex Coromandelia [Sapindi laurifolii Vahl.) vix tam magnas, magis quoque nigricantes ut rugosas quam 

 Javanenses. 



Descr. Truncus ad altitudinem 50-60 ped. exsurgens, non adeo crassus, teres, striclus, eortice arete 

 adhserenti tenaci glabro laevi ochraeeo obductus , cacumine dense folioso , in paucos ramos primarios 

 solutus. RamuU terclcs, flavo-vi rentes, striati, glabriuscuH, inanes, in apicibus tomento denso brevis- 

 simo flavo-fuscescente vestiti. Folia altcrna, varic patentia, If ped., pari-aut impari-pinnata, 

 duodecim pluribusvc jugis, superiora breviora, 7-10-juga. Rhachis teret'msmlai, superne angustissime 

 marginata, striata, pube rara minuta pra;cipue supra obsita, postice petioluni 2-4 poll. longuin 

 exscrens. Foliola subopposila aut altcrna, brevissime potiolata, 3-4 j poll. longa (novai stirpis 

 longiora), 1-1 j poll, lata, oblonga, subfalcata, apice obtuse acuminata vel interdum obtusata, basi 

 inasquali-attenuata, exterioris lateris breviora et angustiora quam intcrioris, integerrima, mcmbranacca 

 glabra, supra laete viridia, nitidiuscula , subtus pallidiora, venis crebris teneris transvcrsalibus 

 reliculato-anastomosantibus , nervo medio utrinque prominulo, subrubente. Panicula terminalis 

 8-14 poll, longa, circumscriptione ovoidea, erecta, ramosissima, multiflora, fulvo-velutina ; rhachi 

 communi rigida , inferne teretiuscula , superne sulcato-angulatd. Rami inferiores altcrni , superiorcs 

 vagi magisque approximati , angulati , circiter polHcem vel dimidium poUicis supra basin in ramulos 

 4-1 1 poll, longos apicem versus sensim decrescentes inque fasciculos paucifloros abeuntes divisi. 

 Flores polygamo-monoici, in ramuUs per fasciculos vagos breviter pedunculatos dispositi, 2} lin. 



HI. 



24 



