PRAFATIO. ; ۲ 
cudu s. Bongkudu (Morinda citrifolia Liww.). Cortice radicis hujus fruticis utuntur 
indigenz, ut vestes linteas et gossypinas colore pulcerrimo e rubro fusco tingant , aut 
_eum aliis coloribus admiscent, quo majorem his prebeant constantiam. Itaque usus ejus 
in officinis textoriis nostris magnopere est commendandus, cum vestes eo infect» ob 
ipsam illam coloris constantiam in Indiá cupidissime expetuntur et magna earum copia 
quotannis vendi posset. Nec minorem utilitatem promittere videtur Pohon Kuda-Kuda 
(nisi species Рлой? Вовм., at certe genus Terebinthacearum huic maxime affine). Нес 
arbor e fissuris ligni vel ex incisionibus truncorum vetustiorum abunde stillat Gummi 
quoddam, arabico illi virtute simillimum atque haud minus eo usui medico commen- 
dandum. Cum autem Gummi arabici, quod non solum in medicina, sed etiam ad usum 
officinarum adhibetur, tanta sit copia, quantum hinc lucri ostendatur facile quivis intel- 
ligat. Praeterea. hec arbor diligentiori сига non indiget. Ramulis terre infixis facile 
propagatur brevique tempore vel locis sterilibus in litore luxurianter pullulat. Crebro 
eam illie juxta vias positam invenias; at longe majori copiá eam seri oporteret, ut Gummi 
inde colligendum usui medico in colonià ipsá sufficeret, qui sane ob crebros morbos 
partium abdominalium non est exiguus. Idem fere dicendum est de Oleo Ricini, sive, | 
ut vulgo ajunt, Castoret, quod adhuc semper ex Americd per Angliam nobis advehitur. 
, Arbores tamen, ex quibus hoc oleum colligitur, in omnibus coloniis Indicis nostris sunt 
frequentissimz. Incolz, a quibus Jerak sive Djerak dicuntur, ex earum seminibus vilis- 
simum Olei genus lucernis alendis exprimunt : quod tamen, si in eo parando debitá 
сига usi sint; virtute non cedit ІШ, quod quasi annuo tribüto ab exteris mercamur. 
Eandem ob causam majori cura digna videtur arbor illa pulcerrima 7Z'ankalak e novo 
genere Cylicodaphne Ness лв Esens. (quam autea in Вуй”. tot de Flora van Ned. Ind. 
р. 560. nomine Litse@ sebifere Pers. descripseram, sed nunc ab Ша, cui nomen hoc a 
V. Cl. Persoon tributum est, plane diversam esse video). Hujus ex seminibus exprimendo 
Oleum pingue colligitur, quod celeriter indurescit et Сеге instar candelis conficiendis 
est aptissimum, qua ardentes gratissimum odorem exhalant. Нас autem arbor, ut bene 
succrescat, precipue solum calcarium ac loca humiliora exigit, qualia ora Java, qua 
inter septentrionem et orientem sita est, et Madura prebet, in quibus frequentius quam 
in occidentali Jave parte et in regionibus montanis reperitur. Haud sane minus in foris 
Europzis expeteretur Gummi, quod dicitur, elasticum (Kautschouk ), tantá copià ex 
arbore Pohon Karet s. Karet-tapok (Ficu elastic) incidendo profluens, ut vel faces inde 
parentur, et americano nullá re inferius, si modo diligentius colligatur. 
Longum esset, omnes omnino enumerare res, in coloniis nostris enatas , quas merca- 
ture promovendz idoneas esse cognovi. Neque tamen rem tanti momenti hoc loco plane 
silentio omittere volui, si qua forte inde oriri posset utilitas. Nihil autem copiosius illis . 
regionibus natura largita est, quam medicamenta morbis illic vulgo grassantibus pellendis 
efficacissima. Horum igitur vim et virtutes ut diligentius, quam adhuc factum est, explo- 
. rent Medici, quibus revera salus humani generis cure est, nunquam satis commendari 
potest. Warrzius certe noster, qui per satis longum temporis spatium, quo praxin medicam 
п. 2 
