XIII. 
G. E. RUMPHII SEPULCRUM. 
Nulla fere descriptione, licet accuratissimá , effici potest, ut plerasque res aut regiones descriptas 
quasi oculis videamus. Ad hoc longe efficacior est pictura , cujus tanta vis esse solet, ut rem depictam , 
quotiescunque ejus in memoriam revocemur, menti præsens obversetur. Itaque lectoribus поп 
ingratum facturum me existimavi, si in eorum gratiam ameenissima Amboine (1) litora in Tab. 86. 
(1) Insula Amboina duabus constat partibus , ZZitow et Leytimor, que Orientem versus angusto isthmo, cui angustiæ 
Baguale nomen est, conjunguntur. Itaque inter utraque litora sinus magnus formå oblongå porrigitur, qui profunditate 
maris facilem maximis navibus habet accessum et ubivis juxta litus tutam iis in anchoris stationem probet. Hujus autem 
sinus amoenissimus est adspectus : ora aliis locis rupibus cingitur, aliis vero planioribus immensis plantariis Palmarum Coci 
aut densis sylvis est obtecta, inter quas subinde elegans fanum Muhameticum (Misdjied) aut rare vicorum inter arbores 
latentium domus conspiciuntur. Nihil ab hoc ماد(‎ litorum adspectu magis diversum cogitari potest, quam mediterranea 
regionis facies vallibus obscuris inter montes, quorum plerumque cacumina nubibus teguntur. In hoc sinu juxta litus 
Leytimorense Lusitani anno 1580 arcem Victoriam et oppidum Ambonam condiderunt و‎ quie à duce maritimo STEVEN 
van DER Hacen anno 1605 expugnata majores nostri insigniter amplificaverunt, sedemque imperii omnium coloniarum 
Moluécensium constituerunt, que ad hanc usque ætatem illic permansit. Oppidum cum arce Zictorid, que mari adjacet, 
in radicibus montis Soj@ situm est. Meridiem versus hic mons aliique colles, in quibus recentiori ætate arx Capellen 
:edificata est, ab Oriente vero mons Ruber s. Batou mera urbi imminet. Нас duodecim fere vel quatuordecim habitatorum 
millia habet et cum suburbiis vicisque finitimis satis magnum terre spatium ambitu complectitur, quam singule fere domus 
horto sint instructee. Neque tamen e mari advenientibus letum praebet spectaculum : totum enim litus, quod ab arce juxta 
urbem porrigitur, tuguriis ex Gabba-gabba , sive fissis petiolis frondium Palme Sagi, contextis aliisque sordidis edificiis 
obductum est. Ipsius oppidi ameenior est facies, quam platec lata ac densis arboribus consita distinguunt. Arx Capellen , 
nuperrime pone oppidum in clivo arduo, satis alto, ac precipitiis cincto edificata, oppido ac navium stationi, quibus 
imminet, tuendis longe majoris est momenti, quam arx Victoria, que, licet multo major ambitu , urbem ab hostibus, eam 
a terrà aggressis, defendere nequit. Ex hoc clivo, inter meridiem et orientem sito, pulcerrimus patet prospectus : hinc regio 
Hitow sylvis obducta se attollit; illic sinus ipse majoribus navibus fabric; Europe ас crebrioribus indigenarum navigiis 
scatet : ante pedes jacet arx Victoria, cujus dimensio pentagonalis cum fossà vicinisq lificiis tanq in tabula videtur 
descripta : urbs ipsa, in dens sylvae согиѕса umbráà latens و‎ immensi horti speciem refert : denique vicini colles partim. 
arboribus sociis Cajou-putie , qui procul intuentibus albz videntur, partim aliis virgultis sunt consiti, et quamvis 
fertilissimi cultura fere vacant. Atque haud scio, an pulcrius sit spectaculum , quod ex clivo Batou-mera ostenditur , qui 
dimidie hore circiter spatio ab urbe Orientem versus dissitus , а rubro colore argille calcariæ, quà constat, nomen 
accepit. Hinc ingeniosissimus artifex noster Payen prospectum urbis cum statione navium fideliter depinxit. Urbs autem hoc 
loco quasi in promontorio , quod in mare incurrit , videtur edificata, pone quod montes pulcerrimi tanquam per gradus 
assurgunt. Jam popularis noster Francots Ултектух in opere primario , quod de Amboinà edidit, (Beschryving van АтЬоїп& 
77. p. 114.) de hoc gratissimo spectaculo ita commemorat : « Nullo autem calamo describi, nullà vi verborum exprimi 
» potest, qualis ex hoc monte (qui vulgo Ruber dicitur) in urbem , in sinum maris vicinosque montes , presertim Oriente 
3 
II. 
