11 شا 
fere septuagesimum quartum гїайз annum complevisset (1). Publicum autem excitavit luctum, nec 
sane immerito. Occiderat enim vir, qui, victima cupiditatis scientie, tot annos lumine oculorum 
caruerat , Римо illi Masort, a quo cognomen habebat, doctriná atque indefessá industrià simillimus و‎ 
constantià et investigandi cupiditate haud- inferior, quem omnes, qui eum noverant , et Europzi, et 
indigene, summi pariter atque infimi, ob morum honestatem animique candorem colebant et vene- 
rabantur. i 
In Ambonz parte australi, prope ccemeterium et dextrá vie, que ducit ad Batou Gadja , qua villa 
amanissimà Praefecti Moluccarum nostra state utuntur, predium cum villa habuit Pris Iwprcus 
noster , non quidem eo luxu ac magnificentià و‎ quo Рыхи masonis illud in Vesuvii montis сии fuisse 
legimus, sed parvum et antiquà simplicitate. Et tamen ornatum erat rebus ex quovis natura regno 
rarissimis, quas dives ille Romanus, scientie cupidissimus, haud procul dubio cognomini suo invidisset. 
Inprimis hortus plantis ex omni India rarissimis erat instructus, quas quo melius cognosceret viresque 
et naturam earum ад salutem egrotantium investigaret, sud ipse manu colebat Коприов. Itaque illo 
loco tranquillo et procul ab urbis strepitu remoto quasi Academiam sibi paraverat, ubi omni pertur- 
batione liber, totum se nature ejusque admirabilibus operibus spectandis dederet : in quo etiam secessu 
majorem parlem scriptorum , que reliquit, videtur conscripsisse. Qui locus quam gratus illi fuerit , 
hine maxime apparet, quod filius nullum potiorem habuit, quo mortales carissimi patris reliquias 
sepulero conderet, nisi forte in eo ipsius voluntati, quam antea significasset, obsecutus fuerit. 
Hic diutius seculo ossa ejus contegebat lapis, virentibus Рапасгв fruticos? arbustis circumseptus. 
Sepulcrum illud et agrum, qui vulgo nomine Horti sepulcralis Вомрни (Graftuin van den heer 
Roumemvs) summa colebatur religione, diligentissime servabat et a temporis injurià tuebatur civium 
` Ambonensium pietas, quibus scilicet magna res videbatur, tam celebrem virum ibi habitasse et post 
mortem cum majoribus ipsorum quiescere. Quicunque autem noverit, quanta religione ejusmodi 
monumenta ac majorum sepulcra (2) cum Christiani Ambonenses, tum maxime Muhametani colere 
soleant, is facile intelliget, qua vulgo hominum fuerit indignatio, quum, Amboina ab Anglis capta, 
quorum imperio multum pristini splendoris amisit, sacer ille hortus sepulcralis venderetur ipsumque 
Ruin sepulcrum nefario emtoris scelere violaretur (3). Illum omnia divina atque humana jura polluisse 
clamitabant, qui sacrilegas manus поп abstinuisset a monumento, quod non magis Комршо , quam 
regioni, in quà tanta ejus de disciplinis naturalibus fuissent merita , gloria esset. Et sane sordida fuisse 
videtur lucri cupiditas, que istum hominem impulerit , ut illud predium a Prafecto Anglico merca- 
retur, cum in eo sepulcro, ut in aliis compluribus, que tune temporis diruta fuerunt, aliquas res 
pretiosas se inventurum esse speraret. Iste quidem sepulcrum, postquam defossas in eo divitias و‎ sed, 
ut vulgo credebatur, frustra quesiverat., reficiendum curaverat, ut sic forte invidiam , quam apud 
omnes bonos excitaverat, aliquantum leniret; sed exinde tamen nimis ео scelere pollutum videbatur 
sepulerum, quam ut porro ulla ejus cura haberetur et locus lolio illo, quod Allang-allang dicitur , 
aliisque malis herbis purgaretur. Itaque ille hortus, antea cultissimus, paucis annis elapsis, in desertum 
mutatus erat, ut anno 1824 locus sepulcri, vepribus ac dumetis obsessus, vix agnosci posset. Нос 
autem anno Vir Nobilissimus , Baro van DER CAPELLEN , qui, omnibus coloniis Indicis nostris Profectus , 
ut ipse omnium incolarum saluti multis aut emendandis aut constituendis prospiceret, tune temporis 
рег Archipelagum Moluccense , iter faciebat et aliquamdiu Ambone morabatur, novum Rumeuio monu- 
mentum poni jussit. Itaque predium olim ab eo possessum publicis sumtibus emtum et juxta aditum, 
eodem loco, quo lapis ossa ejus contegebat , monumentum و‎ simplex quidem, sed tanto viro tamen non 
(1) V. Cl. مها‎ in Vita Rumphii, p. 59. ad septuagesimum quintum etatis annum eum pervenisse refert. At in fine 
Dedicationis Herbarii Amboinensis ad Preesides Societatis Indice ipse Вомритов notavit, se illo die, qui fuit 20 Septembris 1690, 
annos sexaginta duos et dimidium esse natum. Hinc igitur illo die, quo eum mortuum publica acta testantur, nondum 
septuagesimum quartum statis annum complevisse eum necesse est. 
(2) Longo post funus tempore sepulcra a propinquis invisuntur, herbis malis purgantur , floribus consperguntur et in 
speciem perpetui luctus quibusdam plantis conseruntur. Indigen: Muhameticee religionis insuper Manibus inferorum odores 
accendere solent. 
(8) Vir Amplissimus G. N. Cranssen, magnis ingenii dotibus insignis, qui res Indicas et administrationem coloniarum 
nostrarum penitus cognoverat et olim Moluccis fuerat Profectus , hanc sepulcri Комрип violationem mecum communicavit. 
Nomen autem hominis infamis, qui tale nefas committere non veritus est, non memini. 
