159 RUMPHIA. 
vetustis et deciduis ad Gabba-gabba et Айар uti licet. Жар sunt consuta коше Чуй 2 ipe vulgo tectis insternendis 
inserviunt : Gabba-gabba vero petioli hujus Palme crassi et aridi, quibus iments aliaque levioris structure opera fabri- 
cantur indigenæ. lisdem. fissis pro canteriis tectorum utuntur, aut navium UCM capsulas, tegetes crassiores, aliaque 
ejus generis ex iis faciunt, Ex basi eorum pedes aliquot lata et circiter ше: longa, que Koruyo 8. била vocatur, et valde 
flexilis est, fiunt haustra et vulgo etiam id vasorum genus, quibus Amboinenses succum Palme Sagueri excipiunt. Ut penu 
farine Sagi provideant, complures Amboinensium familie se conjungunt et certam pecuniæ summam in unum conferunt, 
Tum viri armató navigio patrio s. Korra-korra stationem vel propugnaculum Neerlandorum in ога Ceramensium petunt, 
- ubi proxime litus ingentes sylvæ arborum Sagiferarum sponte فدہ‎ crescunt. Arbores, paulo supra radicem succise , ipso 
statim loco in frusta quinque vel sex fere pedum longa conciduntur, que longitudine finduntur, ut medulla copiosa , 
scobis ligni instar, securi plerumque ex bambusá facta excidatur. Hæc frusta arboris ita excavata deinde vicem alveorum 
preestant, in quibus medulla, атай admixti, vehementer et continuo agitatur. Ita farina a partibus fibrosis secernitur et per 
eribrum, alteri parti alvei additum , exprimitur. Excipit eam alius alveus suppositus et aqua repletus, in quo mox candi- 
dissima farina fundum petit. Нас porro denuo aqua abluitur et latis foliis involvitur, que arundine Rottang aut funibus 
Bambuseis circumligantur. Hoc est Sagu crudum, vulgo dictum Sag ta, Amboi ium Lapia-matta, quod hoc statu , 
sine ulteriori præparatione , fere mensem servari potest. Hinc note Ша Amboinensium deliciæ, Papeda, quas ipsi Zappia 
appellant, parantur, farina siccatà et contrità continuo versando cum aqua ad pultis consistentiam cocta, cui jus e piscibus 
cum succo mali citrei aut fructibus aceto conditis paratum affundunt atque ita. plerumque calidà vescuntur, aut parvas 
ex ей placentas conficiunt, quas, foliis involutas, frigidas comedunt. Ex еййеш farina, addità адай, manibus volutantur 
grana magnitudine seminis Coriandri , таг Sagus venalis est, sed exiguû tantum copià ex Moluccis exportatur. Ut diutius 
servari possit; ex farina siccatà in formis planis et quadratis, quae per concamerationes sunt divise, placent: coquuntur, 
quie іп Amboinà Sagu-maruka, in Banda Sangjera et in Celebes Palehu vocantur. Ceterum, id quod copiosius jam docuit 
Комеш, V. Cl., haudquaquam perinde est, quànam «tate arbor extrahende farine cædatur. Tempus maxime oppor- 
tunum est, ubi plane adolevit, necdum vero florere incipit, quod Ma-putih dicitur. Minus idoneum est, quando jam e 
vertice spadicem exserit, Majang-baru appellatum, quo jam medulla magis fibrosa est et minorem farinæ copiam ۰ 
Magis alienum est illud, quod nomine Siri-boa vocatur, quando spadix plane evolutus est; omnium vero pessimum , quod 
Malaice Ba-boa dicitur et cum maturitate fructus congruit, quando medulla in substantiam fibrosam et aridam , quà exigua 
farinæ copia pessima nature continetur, mutata est. 
Drscn. Palma gregaria, ex radice densa fibroså multiceps, diu frutescens et aculeis horrens, postremo 
caudicem ultra duos pedes crassum , tum eo citius increscentem, cylindraceum , cicatricibus 
transversis irregularibus a frondibus deciduis oriundis insculptum sistens, ad altitudinem viginti 
quinque ad triginta pedum elevatum , qui ligno tantum sesquipollicem crasso, non duro, albido, 
fibris crassis contexto, atque intus medulla carnoso-spongiosa albicanti constructus est. Frondes 
ultra viginti pedes longz, erectiuscula. Petéolé postice circiter crassitie cruris humani, in 
vaginam tres pedes longam ac fere pedem latam, firmam, coriaceam و‎ caudicem amplectentem 
dilatati, ventre concavi, dorso rotundati et precipue ad basin vaginantem seriebus crebris 
transversis aculeorum angusto-subulatorum 5-15 poll. longorum rectorum fuscorum majori parte 
delabentium armati, intus texture mollis spongiose, ztate ex viridi in luteo-fuscum colorem 
vergentes. Rhachis infra convexa, supra parte posteriori canaliculata, anteriori bifacialis. Segmenta 
сгереггіта , subopposita, arrecta, linearia, acuminata, longitudine duorum usque ad quatuor 
pedum et amplius, latitudine unius et dimidii usque ad aliquot pollicum, reduplicata, firma, 
levigata, obscure viridia, margine inque nervo medio crasso setis raris obsita. Spadix e centro 
frondium prodit, postquam arbor plane adolevit et petioli aculeos fere omnes amiserunt > quo 
statu tanquam furfure albo sunt obducti, primo cornu crassum rectum attenuatum spathis 
conferruminatis imbricatis obtectum s. rhachin sistens; qua ubi ad altitudinem trium quatuorve 
pedum sucerevit, e spathis ejus disruptis octoni-undeni rami primo arrecti tandem divaricati s. 
nutantes ad longitudinem 8-11 pedum excrescentes erumpunt, rursus in crebriores ramos secun- 
darios distichos 14 poll. usque ad 1 $ pedem longos divisi, ut hoc quidem statu spadix amplitudine 
вий mirum aspectum offerat. Spathe , tam ramorum primariorum , quam secundariorum , tubu- 
lose, ore oblique truncate, coriacee, sicut rhacheos primariz, externe aculeis subtilibus subulatis 
subrectis fuscis obsess. Rami secundarii divaricati, subarcuati, crassitie digiti, teretiusculi, ad 
exortum cujusvis amenti sulco lato impressi, cujus anguli villo denso ferrugineo sunt aspersi. 
Amenta quinque ad sex ad quodvis latus , disticha, patentia, 5-5 poll. longa, digitum minimum 
crassa, continua , cylindrica, bracteis s. spathellis et bracteolis compactis spirealibus, inter quas 
ex villo fulvo densissimo flores solitarii paulatim propullant, obvallata, apice in mucronem brevem 
crassum obtusum squamis congestis constructum desinentia. Bractew semiorbiculares, ultra lineam 
unam et dimidiam alte , coriacex , rigide, fusce , extus nervis in medio convergentibus distincte, 
nitida. Bracteole vix lineam alte, ad basin floris cujusvis in speciem сири] compresse membra- 
