VOORZIENI&HEIB EN NATUURWET, 



EENE HERNIEUWDE BESPREKING DER OUDE VRAAG : 



„WERKT DE NATUUR VOLGENS DOELEINDEN?" 



Voordracht, gehouden in de Directie-vergaderingen dek 



Koninklijke Natuurkundige Vereeniging van 



9 Maart en 14 April 1887. 



door 

 G, J, P. «r. Bolland. 



1. 



Mijne Heer en! 



hl zijne voordracht over de «Zeven Wereldraadsels," ge- 

 houden te Berlijn op den 8^" JuH 1880, noemt de hekende 

 hoogleeraar Emil du Bois-Reymond als vierde zwarigheid »de 

 naar het schijnt beoogde doelmatigheid van de inrichting der 

 Natuur. De wetten der organische vorming," zegt deze ver- 

 dienstelijke geleerde, «kunnen niet planmatig werken, indien 

 »niet de Natuur in den beginne doelmatig geschapen is; wetten 

 nechter, die zoo werken, zijn met de mechanische naluurbe- 

 «schouwing onvereenigbaar. Maar", zoo gaat hij voort, «dezj; 

 » moeilijkheid is niet onvoorwaardelijk transcendent (oi' onover- 

 »komelijk). De heer Darwin heelt in de natuurlijke teeltkeus 

 »eene mogelijkheid getoond haar te boven te komen, en de innerlijke 

 «planmatigheid der organische schepping, alsmede hare acconi- 

 '>modatie aan de anorganische voorwaarden, te verklaren door 

 »ecne aaneenschakeling van omstandigheden , welke op de wijze 

 »van een mechanisme met natuurlijke noodzakelijkheid werken." 



