10^ 



vormen tot stand brengen , — zoo men al in de sfeer der werke- 

 lijkheid en buiten het aanschouwend bewustzijn van eigenlijke 

 vormen spreken kan. Doch het valt niet te bestrijden dat wij voor 

 eene organische ontwikkeling nog een vormdetermineerend en 

 opstuwend beginsel behoeven, eene ontwikkelingsweg m. a. w., 

 die zelf niet uit blootelijk mathematisch-mechanische werkingen 

 te verklaren is. De strijd om het bestaan , en met hem de ge- 

 heele natuurlijke teeltkeus , kan slechts een handlanger zijn der 

 ook in ons zich gedeeltelijk uitende Idee, een handlanger, die 

 de lagere diensten moet verrichten bij de verwerkelijking van het 

 doel, het behouwen namelijk en pasklaar maken der door den 

 Bouwmeester overeenkomstig hunne plaats in het groote bouw- 

 werk afgemeten en voorbeschikte steenen. Den strijd om het 

 bestaan uit te geven voor een verklaringsbeginsel, dat in de 

 hoofdzaken toereikend is om de positieve ontwikkeling van 

 vorm en bewustzijn der organische wereld te bepalen, zou 

 gelijk staan met de bewering eens daglooners, die, omdat hij 

 bij het behouwen der steenen voor den Keulschen Dom heeft 

 medegewerkt , zich voor den ontwerper en bouwmeester van dit 

 kunstwerk zou willen uitgeven. 



»De natuurlijke teeltkeus," zegt Wallage, »kon den wilde 

 «slechts met hersenen begiftigen, die het van die der apen een 

 «weinig winnen, terwijl hij feitelijk hersenen bezit , die in ver- 

 » houding weinig lager staan dan die eens wijsgeers." Deze 

 omstandigheid, verbonden met het feit dat bijv. de mensche- 

 lijke spraakwerktuigen , voornamelijk het vrouwelijk strotten- 

 hoofd, zulke wonderbare en voor den wilde onnutte latente 

 vermogens bevatten , die eerst op een hoogeren beschavingstrap 

 hunne toepassing vinden, doet Wallage besluiten, »dat eene 

 «hoogere Intelligentie de ontwikkeling des menschen in eene 

 » voorbeschikte richting en naar een te voren bepaald doel heeft 

 «geleid, evenals de mensch de ontwikkeling leidt van vele plant- 

 «en diervormen." Hiermede strookt, dat ook de dagelijksche 

 ervaring ons leert , dat er bijv. zintuigen voorhanden zijn , eer 



