112 



lieve ?;ormm^50orzaken , den grond dus des ontstaans, bui- 

 ten rekening laat, kan men tot de vergissing geraken, dat 

 men de negatieve voorwaarde van geschiktheid tot bestaan 

 uitgeeft voor den grond van een doelmatig ingericht bestaan. 

 Het lijdt geen twijfel, of Darwin's theorie der natuurlijke 

 teeltkeus is een deugdelijk verklaringsbeginsel, dat feitelijk in 

 ruimen zin zijne toepassing vindt; doch dit is ten deele juist 

 daarom het geval, dat ze in anderen zin plaats heeft dan 

 Darwin en zijn bestrijder Wigand meenden. Zij moest op 

 zich zelve genomen een mechanisch beginsel vertegenwoordigen , 

 doch komt in waarheid alleen daardoor tot geldigheid, dat zij 

 zich ontvouwt op eenen bodem — hetzij die- der heterogene 

 teling of der planmatig gerichte variabiliteit — , die niet aan 

 een blind-mechanisch schematisme onderworpen is , maar tege- 

 lijk het ontplooiingsgebied blijkt van een levenden, bewustzijn 

 ontwikkelenden en opbouwenden vormingsdrang, die de be- 

 reikte hoogere stadiën op bovenzinnelijke wijze perpetueert 

 door hetgeen wij erfelijkheid plegen te noemen. De natuur- 

 lijke teeltkeus is niet, zooals Darwin meende, daarom ivaar 

 dat ze een mechanisch regulatief is , noch ook , zooals Wigand 

 beweerde, verkeerd omdat ze een mechanisch beginsel is, 

 maar ze is waar hoewel ze ten deele een mechanisch be- 

 ginsel , en omdat ze als zoodanig een voertuig is , dat tot 

 verwerkelijking bijdraagt van een constructieven en ideëelen 

 bestaansgrond. 



Volgens de bedoeling van Darwin zou de theorie der 

 natuurlijke teeltkeus als geheel genomen een blind-mechanisch 

 en in hoofdzaak als zoodanig toereikend verklaringsbeginsel 

 wezen voor de verschijnselen van voortduring en opkhmming 

 op het gebied des aardschen levens. Zij kan dat echter al- 

 leen reeds hierom niet wezen, wijl twee van de factoren 

 waaruit zij bestaat: de veranderlijkheid en de overerving 

 zelve geen mechanische maar geheimzinnige en metaphy- 

 sische beginselen zijn, terwijl de derde factor, de overleving 

 in den strijd om hef bestaan, schoon zelf een zuiver me- 



