121 



Hoe zoude ooit eene aan verschillende lichaamsdeelen gelijk- 

 tijdig optredende verandering, hoedanige zich in hare onder- 

 deden planmatig completeert, door blind-mechanische afwijking 

 bevredigend kunnen worden verklaard? Men denke hier, om 

 maar iets te noemen , aan de vorming der uiers bij het eerste 

 buideldier, die met het levend baren noodzakelijk moest te 

 zamen gaan , zouden de jongen niet jammerlijk omkomen. Ofte 

 wel men denke aan de verandering der mannelijke en vrouwe- 

 lijke geslachtsdeelen , die bij wijziging van den lichaamsbouw 

 der soort correlatief moest plaats hebben , zoude de bevruchting 

 mogelijk blijven. Zoo ook is de tandvorming van ieder dier 

 alleen doelmatig en nuttig op de vooronderstelling eener be- 

 paalde hoedanigheid der spijsverteringsorganen en omgekeerd; 

 het eene kan zich dus niet door natuurlijk-mechanische oor- 

 zaken gevormd hebben, zonder dat het andere gelijken tred 

 hield. Hebben zich echter de in onderlinge betrekking staan- 

 de deelen tegelijk gevormd, dan moeten ze ook als nevenge- 

 schikte gevolgen uit een en dezelfde oorzaak zijn af te leiden, 

 en deze kan dan niet meer de utiliteit in den wedstrijd des 

 levens zijn. Men zal toch van niemand eischen, dat hij eene 

 gelijktijdig optredende correlate verandering in de meest ver- 

 schillende lichaamsdeelen beschouwe als zuiver toevallig in steeds 

 denzelfden samenhang optredende. Het wonder van den har- 

 monisch onderling overeenstemmenden , correlatie ven, ontwikke- 

 lingsgang in zoo tallooze bijzondere gevallen wordt eerst logisch 

 denkbaar, wanneer men aanneemt dat wij het in dezen te 

 doen hebben met het technisch hulpmiddel der koppeling , dat 

 overal als regulator werkt, waar een vooruitijlen of achterblijven 

 van individueele of partieele ontwikkelingsprocessen de kansen 

 van het individu in den wedstrijd des levens zoude verkleinen. 



Een eenige en algemeene, alles in logischen samenhang ont- 

 plooiende bestaansgrond, eene inwendige ontwikkeling swet vormt 

 in ieder geval den dieperen grondslag der verschijnselen: (*) 



(1) "Res particulares nihil sunt nisi Dei attributorum affectiones sive 

 modi, quibus Dei attributa certo et determinato modo exprimuntur" Spinoza, 

 Eth. I, prop. XXV, Coroll. 



