269 



te leveren. Daarvoor was de temperatuur van de uitstroomende 

 lava te laag. Hierachter is een schets van deze fumarool. 

 Bij a (570 M. zeehoogte) is een cirkelronde opening van één 

 meter middellijn, welke de uitgang is van een cilindrisch 

 kanaal , dat schuins afwaarts loopt en van fraai gladde wanden 

 is voorzien. Tot een diepte van ongeveer ^ meter kan men 

 dit kanaal met het oog volgen. Deze grot a draagt den naam 

 van Goeivo lanang. Bij b^ en h^ worden twee andere kanalen 

 gevonden, die ^2 en IV2 M. middellijn hehhen, eveneens van 

 zeer gladde wanden voorzien zijn en die in een diepte 

 van ongeveer 2 M. communiceeren. Rondom de opening 

 van beide grotten was boreh gesmeerd door inlanders uit 

 de naburige dorpen, die hier soms gaan bidden. Behalve 

 deze ^ groote kanalen met de 3 openingen a, b^ en 6^, 

 worden in den loodrechten wand van deze grotten nog tal- 

 rijke kleinere, meest cirkelvormige openingen gevonden, die 

 eveneens door cilindervormige kanalen met het inwendige in 

 verbinding staan en hoogstwaarschijnlijk in niet zeer aanzien- 

 lijke diepte in één enkel kanaal uitloopen. Boven de groote 

 openingen is de rots uitgehold, hetgeen er op wijst, dat de 

 water- of gasstraal een schuinsopwaartsche richting heeft gehad. 

 Thans schijnt er noch gas , noch water meer uit te stroomen. 

 Aldus ten minste was mijn bevinding op 13. Oct. 1886 en zóó 

 luidden ook de mededeelingen der inlanders, die zich niet 

 herinnerden, dat zij ooit gewerkt had. 



De Goewo Anak ligt op circa 1080 M. zeehoogte aan den 

 steilen noordwand van den 1595 M. hoogen G. Soetarengo. 

 De wanden van de grot bestaan uit een bruingrauwe ruwe 

 breccie, waarin fraaie leucieten ingesloten voorkomen. De 

 onregelmatige opening van deze eveneens totaal uitgebluschte 

 fumarool wijst er op, dat zij in het laatste tijdperk 

 harer werking voornamelijk aan gassen en dampen ten 

 uitweg diende, terwijl dit bij de Goeivo Panggonan vooral 

 vloeistoffen (water met zuren?) waren. Aan den bovenwand 

 van de grot vond ik een 1 c M. dikke laag van een 



