277 



den stroom in den secundairen draad zoo weinig arbeid eischt, 

 dat de telefoonstroomen nog minder arbeidsvermogen verliezen, 

 wanneer zij op den magneet en op den secundairen draad 

 tegelijk werken , dan wanneer zij op den magneet alleen 

 werken. 



Bevredigend is deze verklaring zeker niet. De moeielijkheid 

 is hier gelegen in de geheimzinnige wijze, waarop de over- 

 dracht van arbeidsvermogen plaats heeft bij het ontstaan van 

 inductiestroomen door versterking en verzwakking van den 

 hoofdstroom. 



Het volgende voorbeeld moge evenwel aantoonen, dat het- 

 zelfde verschijnsel zich ook voordoet in andere gemakkelijker 

 te analyseeren gevallen van arbeidsverrichting en dat men dus 

 hier geenzins te doen heeft met een op zich zelf staand geval. 

 Door een caoutchoucbuis w^ordt samengeperste lucht gevoerd. 

 Een deel van het arbeidsvermogen dezer samengeperste lucht zal 

 overgedragen worden op de rekbare wanden der buis. Om- 

 geeft men nu de caoutchoucbuis door eene afgesloten ruimte^ 

 die dampkringslucht bevat , dan zal de samengeperste lucht 

 een kleiner deel van haar arbeidsvermogen overdragen op de 

 rekbare wanden, maar een ander deel zal overgaan in de 

 afgesloten lucht rondom de buis , daar deze lucht op hare beurt 

 samengeperst wordt. Niettemin is het gemakkelijk na te gaan, 

 dat het totale verlies aan arbeidsvermogen thans minder be- 

 draagt, dan wanneer de caoutchoucbuis alleen een deel van 

 het arbeidsvermogen overneemt. 



Meester-Cornelis, 1 Oct, 1887. 



