281 



B. Ik stel mij voor , dat de ethertrillingen , die men voor het 

 wezen van het licht houdt, worden medegedeeld aan de ge- 

 zichtszenuwen, die ze dan verder voorplanten. Ten aanzien 

 van de kleuren neemt men immers aan , dat deze zich alleen 

 van elkander onderscheiden door de golflengte der trillingen , 

 en dat er drieërlei eindorganen vau het netvlies zijn , die door 

 trillingen van verschillende golflengten in verschillende mate 

 geprikkeld worden en zoodoende de voorstelling van de onder- 

 scheidene kleuren opwekken ? 



A. Zeer juist. Waar ontstaan dan de kleuren , als zoodanig, 

 indien, zooals gij terecht opmerkt, de voorstelling er van wordt 

 opgewekt] [en gevolge van de prikkeling der gezichtszenuw? 



B. Ik kan hierop niet anders antwoorden , dan dat de 

 kleuren, als zoodanig, in de hersenen ontstaan; want als 

 de trillingen de gezichtszenuw hereiken, verschillen zij slechts 

 in golflengte. Maar dit strijdt met de gewone opvatting, 

 want men kent de kleuren aan de voorwerpen zelve toe! 



A. En hierin heeft men gelijk; maar men moet er bij be- 

 denken , dat , wat ik een voorwerp noem , niets anders is , dan 

 eene voorstelling , die ik mij gemaakt heb , naar aanleiding van 

 de prikkeHng, die mijne oogzenuwen ondergingen. Want niet 

 alleen de derde afmeting en de kleur ontstaan eerst door 

 psychische reactie , maar dit is het geval met het geheele voor- 

 werp. Ik vraag u , hoe ontstaat de voorstelhng van den vorm ? 

 Meent gij , dat de vorm van het beeldje bewaard blijft, wanneer 

 de zenuwtrillingen van het netvlies naar de hersenen worden 

 overgeplant F 



B. Dit kan ik natuurlijk niet aannemen. 



A. Of zou er misschien achter het netvlies iets zitten, dat 

 het daarop ontstane beeld^beziet ? 



B. Ook dat niet. 



A. Welnu, dan moetj ook^de vorm van het zoogenaamde 

 voorwerp door onzen eigen geest zijn voortgebracht. Ziet gij 

 kans ééne eigenschap van het zoogenaamde voorwerp te beden- 

 ken, die ondersteld mag worden, zóó als zij is, langs de 



