532 



» plaats worden gebracht. Daar ze in rechte lijn van heteene 

 ))tot het andere lichaam werkzaam zijn , kan men ze op het 

 «voorbeeld van Faraday «krachtlijnen" noemen, — niet uit 

 )^ discrete deelen te zamengesteld , zooals een touw of draad, 

 «maar continuatieve of samenhangende rijen van krach tjoww/ew. 

 »Dat het deze /^rac^/pun ten zijn die tegenstand bieden , begrijpt 

 »men ook, wanneer men bedenkt, dat bij een stoot niet de 

 «molekels, respective de middelpunten der krachlspheren , met 

 «elkander in aanraking komen , maar alleen de krachtspheren ; de 

 wkrachtpunten der spheren stooten op elkander , niet de raiddel- 

 wpunten, en wanneer de molekels ten gevolge van den stoot der 

 «krachtspheren van plaats veranderen , zoo geschiedt dit alleen , 

 » wijl de punten der krachtspheren van plaats zijn veranderd; de 

 «beweging dezer laatste heeft eerst de beweging der middelpunten 

 »(of der zoogenoemde molekels) ten gevolge. — Bevond er zich een 

 «touw tusschen zon en aarde, dan hing toch de aarde niet aan 

 »de molekels, maar aan de krachten , die in de tusschenruimten 

 •daarvan werkzaam zijn; en denken wij ons het touw zelfs 

 »zoo kort, dat het slechts uit twee molekels bestond , dan hing 

 »de last aan de kracht in de tusschenruimte dezer beide mo- 

 «lekels. Eene zoodanige ruimte bevindt zich tusschen zon en 

 «aarde; in dezelve zijn geene (?) molekels voorhanden , en de aarde 

 «wordt door de in deze ruimte werkende krachten vastge- 

 » houden." (Maximilian Drossbach üher Kraft und Bewegung.) 



Eischt de aard van ons denken op gebiedende wijze het 

 aannemen van een dynamisch systeem, een complex van ato- 

 mistisch gelocahseerde krachtspheren als werkelijkheidscorrelaat 

 onzer waarnemingen , met de aan de middelpunten dier spheren 

 verbonden gedachte stofjes is dit in geenen deele het geval. 

 Men kan beweren dat de atomistiek bewezen is , wanneer men 

 daaronder niets anders verstaat, dan dat onze wetenschappe- 

 lijke natuurverklaring inderdaad discrete eenheden van massa 

 onderstelt, die zich in eene althans bij vergelijking gesproken 

 ledige ruimte bewegen. In deze opvatting zijn echter alle 

 vragen naar het wezen der materie verre van opgelost; zij 



