547 



kingen uitdrukken , terwijl de stof bij natuurwetenschappelijke 

 analysis de ondenkbare rest blijft, die alleen uit kracht der 

 gewoonte wordt vastgehouden. Het maakt daarom een eigen- 

 aardigen indruk, wanneer wij zien dat. L. Büchner, die zijn 

 befaamd geschrift over kracht en stof had uitgewerkt (1855) 

 zonder das Gesetz der Erhaltung der Krafl te kennen , in eene 

 latere — de vijfde — uitgave van dat boek een bijzonder hoofd- 

 stuk desbetreffende inlaschte, en meergemelde wet eenvoudig 

 rangschikte onder de steunpilaren zijner materialistische, of 

 liever gezegd confusionistische wereldbeschouwing ! Te vergeefs 

 zoekt men dan ook bij dezen oppervlakkigen polemist een 

 helder en duidelijk bewustzijn betreffende de strekking der 

 bedoelde wet en hare verhouding tot de materialistische leer 

 van het eeuwig beslaan eener op zich zelve trage en harde, 

 in blinde en starre afmetingen de ruimte vullende veelheid van 

 stofjes. 



In chemisch opzicht ziel het er met de eigenschappen der 

 slof niet minder bedenkelijk uit dan in ieder ander. De sa- 

 menstellende deelen namelijk van zilvernitraat, of lapis infer- 

 nalis (AgNOs), hebben met de eigenschappen van hun com- 

 positum al bijster weinig te maken. Evenzoo staat het met 

 de conslitueerende elementen van zwavelzuur (H.iS04), van 

 ijzervitriool of ferrosulfaat (FeS04,7aq), van krijt (CaCOs), 

 salpeterzuur (HNO3), phenol of carbolzuur (CeHeO), kwik- 

 chloride of sublimaat (HgCla) en verdere ontelbare chemisch 

 samengestelde lichamen. De kleur van het vermiljoen ofzwa- 

 velkwik (HgS) of van het (zwarte) koperoxyde, kleeft niet aan 

 kwik of zwavel, aan koper of zuurstof. De smaak van het 

 koolhydraat, dat wij als rietsuiker (C12H22O11) leeren ken- 

 nen, of van de als azijnzuur (C2H4O.2) bekende verbinding 

 verdwijnt geheel bij ontleding dier verbindingen in hare 

 samenstellende elementen. De onaangename reuk door zwa- 

 velwaterstof (H^S) veroorzaakt, de indruk dien ammonia 

 (NHó)-houdend waler of vliegende geest op onze reuk- 

 zenuwen maakt, ontstaan als gevolg van chemische verbinding, 



23 



