38S 



van werkingswijzen, noopt door hare impulsen den Geest tot 

 Vüoi Ihrenp^ing van den on^fzienbaren rijkdom der bewuste 

 waarnemingswereld. Van een pbysiologiseh standpunt zal ik 

 deze waarheid nog ielwat nader toelichten. 



Wanneer de peripherische uileinden onzer zinluigen door de 

 trillingen, golvingen en massa-bewegingen der dynamiden of 

 atomistische krachtcentra buiten ons worden aangedaan, dan 

 ontstaan in die, zelf uit dynamiden samengestelde, zinluigen 

 bewegingswijzen welke naar de hersenen worden voortgeplant. 

 Het is daar, in de centrale uiteinden der sensorische zenuwen, 

 dat de waarnemingen ontslaan die ons bewust worden; deze 

 dragen een eigenaardig karakter al naar den modus en ratus 

 van beweging in de centripetale leiding. In die waarnemingen 

 nu hebben wij reeds van het alledaagsche standpunt uit 

 een soortelijk onderscheid te erkennen tusschen hetgeen in 

 het bewustzijn rechtstreeks gepercipieerd wordt en de werking 

 die tot de perceptie heeft aanleiding gegeven. De stralen van 

 het zonnespectrum , die zichtbaar voor ons worden en tot zoo 

 veelkleurige gezichlswaarnemingen aanleiding geven, onder- 

 scheiden zich als werkingen alleen door den ratus hunner 

 trillingen (*) : voor ons weten bezitten zij geene verdere merk- 

 teekenen, die de minste overeenkomst zouden hebben met 

 hetgeen wij kleur noemen. Dit geldt in het algemeen voor 

 iedere waarneming waarbij de zintuigen als middelaars fun- 

 geeren. ledere perceptie als zielebeeld berust op de gewaar- 

 wording eener werking, die soortelijk van het zielebeeld ver- 



(1) Trillingssnelheid van het waarneembare kleurenoctaaf per seconde, 

 mei de golflengte der trillingen in millioensten van een millimeter: bruin 

 403 620 billioen en 768.6; rood 454 072 en 683.2; oranje 504 524 en 614.9 : 

 geel 554.979 billioen en 559.0; p^roen 605.429 billioen en 512.4; cyaau 

 655.881 billioen en 473.0; indigo 706.334 billioen en 439.2; violet 756.786 

 billioen en 409.9 ; lavendel 807.239 billinen en 384.3. Deze gelallen zijn te vinden 

 in eene brochure van F. A. Nussbaumer : » Ten und Farhe", Weenen 1^74. Op 

 de algemeene periodicileil in de lichltrillingen zoowel als in de geluidsgolvingen 

 en de chemische elementen maakt opmerkzaam L. B. IIellenbach: *die Magie 

 der Zahlen als Grundlage aller Mannigfaltigkcü", Weenen 1882. 



