409 



vornlaanschouwingen en hypothetische dynamideii transcen- 

 dente geldigheid hezitten ja dan neen, als slechts neven de 

 idee ook aan de energie der Natuur wordt vastgehouden , en 

 er het een of ander extra mentaal correlaat onzer Ruimte als 

 principium individuationis hestaat. 



Het streven der moderne natuurwetenschap is heslist mo- 

 nistisch. Haar ideaal is, de gezamenlijke natuurverschijn- 

 selen als verschillende openbaringsvormen eener zelfde 

 grondkracht te leeren hegrijpen en verklaren. Zij houdt hel 

 ervoor , dat het op den duur mogelijk zal hlijven , de in de 

 chemie hekend geworden elementen te herleiden tot combi- 

 natiewijzen , primaire krystallisaties om zoo te zeggen , van 

 een en hetzelfde grondelement. Reeds de verandering, die bijv. 

 jodium, broom en chloor bij zeer hooge temperaturen in hun 

 spectrum vertoonen, schijnt te wijzen op de mogelijkheid, dat 

 die zoogenaamde elementen eigenlijk zuurstofverbindingen zijn. 

 Ten opzichte der metalen is men tot de onderstelling geraakt, 

 dat het weUicht allen modificaties der waterstof zullen wezen. 

 In allen gevalle is het niet onwaarschijnlijk, dat op den duur 

 het aantal der thans bekende «elementen" ook empirisch eene 

 vereenvoudiging zal ondergaan. Doch nu reeds wordt er een 

 eigenaardig licht verspreid over de vraag naar de verhouding 

 tusschen de gewaande grondstoffen , door hetgeen men gewoon 

 is de chemische periodiciteit te noemen. Schrijft men nl. de 

 «grondstoffen" volgens hunne verbindingsgewichten op, en plaatst 

 men ze vervolgens zeven aan zeven onder elkander, dan ont- 

 staat er eene tabel , welke het ook van die zijde waarschijnlijk 

 maakt, dat de chemische menigvuldigheid enkel onze vvaar- 

 nemingswijze is van periodische getalverhoudingen, en wel 

 evenals de tonen en kleuren onder de heerschappij van het, in 

 de oudheid op mystieke wijze voor heiHg gehouden, getal 7 

 staat. De menigvuldigheid der elementen of grondstoffen , met 

 hun zoo verbazend uiteenloopend aloomgewicht, specifiek ge- 

 wicht, specifieke wai'mte .en atoomvolumen, wordt op die 



