4lS 



harer levende kracht. Wat hier bij den stoot terstond in het 

 oog springt, vindt men ook terug bij drukking en trekking, 

 doch dan als eene integratie van ontelbare afzonderlijke af- 

 stootings- of aantrekkingsmoHienten der atomen en molekels. 

 In beide gevallen berust de te overwinnen tegenstand der 

 zoogenoemde inertie op de wederkeerigheid van aantrekking 

 en afstooting en de betrekkelijkheid der beweging. De inertie 

 der stof is eene fictie ; alle realiteit bestaat uit levende kracht. 

 Atomistische aantrekkings- en afstootingskrachten zijn dus 

 in elk opzicht de grondelementen der moderne atomistiek. 

 Aangaande de repulsieve kracht , den aether, valt nog het vol- 

 gende aan te stippen, in verband met het bekend objectiveerend 

 streven der naturalisten, om voor alle verschijnselen eene «stof* 

 als substraat op te sporen , nam men vroeger aan , dat eene aether- 

 stof de hemelruimte vult met uitsluiting der «ponderabele" stof- 

 fen. Deze «exacte en empiristische" zienswijze is meer en meer 

 geweken voor het inzicht, dat stoffelijke afscheiding tusschen com- 

 pacte continua nergens bestaat, en de tusschenruimten der 

 hemellichamen eenvoudig worden ingenomen door de ons be- 

 kende gassen in een toestand van ver gaande verdunning. Naar 

 men weet is door de proeven vao den , ook als spiritist bekenden, 

 Engelschman William Grookes o. a. zooveel bewezen, dat in 

 een toestand van ver — ^bijv. tot op een millioenste — gedreven 

 verdunning de ons bekende gassen met behulp eener galvanische 

 batterij tot straling kunnen worden gebracht. De zoodanige 

 «stralende materie" werkt sterk phosphorogenisch , w^aar zij 

 op tegenstand stoot; zij beweegt zich in eene rechte lijn; 

 wordt zij door vaste lichamen opgevangen, den werpt zij 

 eene schaduw; waar zij treft, oefent zij mechanische wer- 

 king uit; door een magneet wordt zij van den rechten weg 

 afgebogen, en wanneer hare beweging wordt gestuit, brengt 

 zij warmte voort. (*) Indien al in verband met deze en andere 



(1) De voordracht van W. Grookes over »Radiant Matter" vindt men 

 liel eerst in het Engelsche weekschrift "Nature", 28 Aug. en 4 Sept. 1879, 

 Er bestaat ook eene als brochure uitgegeven Duits che vertaling van. 



