55t) 



werktuig wezen kon tot vervorming der bestaande organismen, 

 maar nooit de eigenlijke oorzaak zelve. 



Op het oogenblik evenwel wensch ik mij niet verder in 

 deze vragen te verdiepen. Een door niemand geloochend feit 

 blijft het in elk geval, dat verschillende organismen een 

 «aanpassing" aan allerlei levensomstandigheden vertoonen. Alleen 

 hiermee wensch ik mij nu op te houden , geheel de vraag 

 daarlatende of het ontstaan dezer aanpassing te verklaren zou 

 kunnen zijn langs zoogenaamd mechanischen weg, of dat men 

 door waarneming en nadenken gedwongen wordt tot het erken- 

 nen van een teleologisch werkend beginsel. (*) 



In de eerste plaats dan wensch ik uwe aandacht te vestigen 

 op de merkwaardige wijze van voortplanting bij de Mangro- 

 ven. De meest gewone mangrove op het strand der koraalei- 

 landen ten noorden van Java is de Uhizophora mucronata (Lam.). 

 Het is genoeg bekend hoe deze planten met hare korte stam- 

 men op de wijd uitstaande kroon van wortels aan bijna alle 

 tropische stranden gevonden worden , waar zij een modderigen 

 bodem , en eene niet te zware branding vinden. Gedurende den 

 vloed worden de wortels geheel door de zee bedekt, bij eb 

 worden zij ontbloot. Gemakkelijk is het in te zien, dat deze 

 planten al zeer weinig kans zouden hebben zich door middel van 

 zaden te vermeerderen , wanneer er geene bijzondere inrichtin- 

 gen waren , waardoor het aan deze laatste mogelijk werd zich een 

 veilig steunpunt aan het strand te verschaffen. Deze bijzondere 

 inrichting bestaat nu in hoofdzaak hierin , dat het eenige zaad 

 der vrucht reeds gaat kiemen, terwijl de vrucht nog aan den 

 boom hangt. Een ieder weet, dat zich in een rijp zaad reeds 

 een jong klein plantje , de kiem , bevindt , die uit een klein 

 worteltje en een klein stengeltje met een paar miniatuurblaadjes 

 (het zoo genaamde pluimpje) bestaat. In alle gewone gevallen 

 begint deze kiem pas uit te groeien en buiten het zaad zicht- 



en) Op uitnoodiging der Directie der Kon. Nat. Vereeniging heeft de heer 

 G. J. P. J. Bolland in twee voordrachten, die in Deel 47 (pg 38 — 144) 

 gedrukt zijn, deze vraag uitvoerig behandeld. 



