558 



paar c, M. water blijft staan , komt de punt van den wortel tegen 

 den grond, en tiisschen de daarop liggende stukjes koraal of 

 andere steentjes. Nu eerst groeien de eerste bijwortels uit, en 

 deze omklemnien de steentjes en koraals tukjes , waardoor dit 

 ondereind nog zwaarder wordt en het plantje meer en meer recht 

 op gaat staan , hetgeen door de heliotropie van stengel en wortel 

 ondersteund wordt. Nu dringt de wortel verder den bodem 

 in, terwijl voortdurend de jonge bijwortels zich vast klem- 

 men om alle harde voorwerpen , die zij ontmoeten, en de 

 handhaving der plant op die plek is verzekerd. Alle mogelijke 

 verschillende overgangstoestanden heb ik gezien, en plantjes, 

 waarvan ik zeker weet, dat zij pas 5 dagen oud waren, kon 

 ik slechts met moeite uit den grond trekken. Een jongen nieuwen 

 opslag van mangroven vindt men dan ook , voor zoover ik gezien 

 heb, alleen in dergelijke afgesloten en beschutte inhammen in 

 de kust. Ter verduidelijking van het medegedeelde wil ik u 

 de verschillende ontwikkehngsstadiën der kiemende vrucht van 

 de bloem af lot het zich aan koraalstukjes vastklemmende jonge 

 plantje toe, en een paar photographiën van oudere mangroven 

 en van een jongen nieuwen opslag in een inham op het eiland 

 Leiden laten zien. 



Een ander merkwaardig geval van aanpassing wil ik uit het 

 dierenrijk kiezen. Zeer bekend zijn de zoogenaamde St. Bern- 

 hardskreeften , in Holland ook wel »oude wijven" genoemd. 

 Het achterlijf van deze dieren heeft langzamerhand geheel do 

 harde schaal , die zij in vroeger tijden even goed gehad hebben, 

 als andere kreeften, verloren, en wel doordat zij gewoon zijn 

 dit geheele achterlijf in de schelp van een of andere zeeslak te 

 verstoppen, en nu gemakkelijker hun prooi kunnen machtig 

 worden, die de bijna geheel in de schelp verborgene dieren 

 niet als een vijand herkent. Aan deze levenswijze heeft 

 dus het achterlijf van de kreeft zi«^h aangepast en ook 

 de pooten zijn daaraan verdwenen , met uitzondering van het 

 laatste of de twee laatste paren. Deze zijn evenwel naar 

 den rug toe omgebogen, en dienen om de schelp, waarmede 



