585 



woekerende , een zoo groot gedeelte van die plaats tot afsterven 

 brengen, dat daardoor levensgevaar ontstaat, zooals bijv. het 

 geval is met de tuberkel-bacille. 



Behalve deze wijze, waarbij de bacteriën door eene locale 

 werking de gezondheid van den mensch in gevaar kunnen 

 brengen , is er nog een andere , waarbij zij , algemeen in het 

 lichaam verspreid zijnde, eene schadelijke werking kunnen uit- 

 oefenen. Men dient namelijk in het oog te houden dat de 

 bacteriën levende wezens zijn, wier stofwisseling gepaard gaat 

 met de vorming van met alcaloïden overeenkomende scheikun- 

 dige verbindingen , zoogenaamde ptomaïnen , die in het bloed 

 opgenomen eene sterke vergiftigende werking op het geheele 

 organisme van den mensch kunnen uitoefenen. Zoo kan dus 

 door indirecte werking der bacteriën bijv. het geheele merk- 

 waardige stelsel van evenwicht verstoord worden, waardoor 

 de temperatuur van den mensch , niettegenstaande de voortdu- 

 rende afkoeling , standvastig wordt gehouden. Door de opname 

 van bacteriën in het bloed kan dus op eene dergelijke wijze 

 de temperatuur (hoewel niet altijd) worden verhoogd. 



Spreker wijst verder op de waarschijnlijkheid dat zoowel bij 

 miasmatische ziekten (waarbij de besmetting niet direct van 

 mensch op mensch wordt overgebracht, zooals bij cholera, 

 miasmatische koortsen) als bij contagieuse (zooals pokken, 

 roodvonk) bacteriën de dragers der besmetting zijn. En hoewel 

 voor elke speciale ziekte de bacterie zeker niet gevonden is, 

 is het gelukkig dat de wijze van bestrijding voor allen wel 

 dezelfde is, namelijk goede desinfectie. Waar bijv. vroeger 

 een groot aantal menschen stierven aan bij verwondingen op- 

 tredende wondkoorts, veroorzaakt door uit de lucht op de 

 wond nedervallende bacteriën, en waar men dikwijls om die 

 redenen groote operatiën niet aandurfde, is thans door de 

 beroemde desinfectie-methode, door Lister het eerst aangegeven 

 en in toepassing gebracht , het gevaar voor het ontstaan van die 

 wondkoortsen tot een minimum gereduceerd. 



Ten slotte wijst spreker er op hoe men nog aan het begin 



