42 



„dreven doorstroomt. Het water der warme bronnen is in 

 „het begin helder, wordt bij verkoeling troebel, met een 

 5, witachtig vlies over togen en scheidt een geelachtig bezinksel 

 „af; de reuk is bij sommigen, vooral des avonds, min of 

 „meer zwavelachtig en walgelijk. In 16 oneen water eener 

 j, bron vond men de volgende bestanddeelen: V,o grein kool- 

 „ zuur Ijzer, 7 grein koolzure kalkaarde , S grein koolzure bitter - 

 „ aarde (1), 5 grein zwavelzure kalkaarde en vermoedelijk een 

 „ weinig kleiaarde en eene harsachtige zelfstandigheid. De hoe- 

 „ veelheden koolzuur en zwavelwaterstofgas lieten zich moeije- 

 „ lijk bepalen." 



Toen ik den 17den Oetober 1850 de boven bedoelde valloj 

 in gezelschap der heeren Van den Boogaard en Dr. Bleeker 

 bezocht, vond ik ongeveer in het midden derzelve de voor- 

 naamste warme bron in eenc kom met trachietsteencn opge- 

 damd van ongeveer 6 voeten diameter en 2 tot 2V2 voeten 

 diepte. De bron, 1436 Bijnl. voeten boven de oppervlakte 

 der zee gelegen, in de nabijheid der rivier Tjibinong, die deze 

 vallei doorstroomt , was met een houten hekje omgeven ten 

 einde haar eenigzins voor buffels te beveiligen. 



De barometer tot 0^ temp. en den standaard herleid, wees 

 s' middags 12 uur 0,721i meter; de temperatuur der lucht was 

 300 G. en die van de bron 38,9° C. = 102» F. (2). 



Het mineraalwater was in de bron grootendeels bedekt met 

 een wit vlies en met eene groene konfervenachtige zelfstandig- 

 heid, die doordrongen was van uit het water afgezonderde kool- 

 zure aarden. Deze zelfstandigheid met water, dat eenige drop- 

 pels zoutzuur bevatte , behandeld , werd geelachtig van kleur, 

 en kleurde het water violet. Gedurende het gloeijen ontwik- 

 kelde deze zelfstandigheid betrekkelijk veel ammonia. 



(1) Koolzure aluinaarde in het origineel, hetwelk blijkbaar eene schrijf-' 

 fout is. 



(2) De opgave van de temperatuur der bron heb ik te dankeu aan wijlen i 

 den heer Staufpesbeil. De bepaling van mij was na de terugkomst et^l 

 Batavia zoek geraakt. 



