76 



schen Archipel zooveel mogelijk ter ontwikkeling wotden overgelaten aan 

 aan eiken Nederlander , die OTertuiging kan geven van den wil en de mid- 

 delen te bezitten , om die ontwikkeling te bevorderen ; dat daar , waar 

 's gouvernements gezag voldoende gevestigd is , den ondernemers be- 

 scherming zal worden verleend , en dat in die landen , waar zulks het ge- 

 val niet is , 's gouvernements invloed op de hoofden der bevolking zal 

 worden aangewend , ten einde dezelve voor de onderneming te winnen , 

 waardoor deze ten minsten zullen worden teruggehouden om aan pei'sonen 

 en zaken , die door het gouvernement blijkbaar worden gewaardeerd en 

 aanbevolen , moeijelijkheden te berokkenen. 



De weinige bekendheid van de bedoelde buiten-bezittingen , zoo met be- 

 trekking tot de ertsen en andere voortbrengselen des lands , als met opzigt 

 tot de statistiek, leidt daarna de kommissie tot het advies, om van gou- 

 vernementswege ten deze opzigte , vooral wat de mineralogie aangaat , 

 een algemeen onderzoek te doen bewerkstelligen ; welk onderzoek , naar 

 het oordeel der kommissie , zou moeten omvatten : 



a. De gesteldheid van den bodem in betrekking tot de erts-riikheid , 

 den aard der delfstof, de hoedanigheid en innerlijke waarde van den erts, 

 met het oog op de kosten van delving en verwerking der grondstof; 



h, Den aard en de geneigdheid der plaatselijke bevolking en hare hoe- 

 grootheid , om daaruit af te leiden , of de ontginning zonder vreemde hulp 

 uitvoerbaar mag worden geacht , en genoegzame voordeelen kan opleveren , 

 met inachtneming van de bestaande regten der inboorlingen , die binnen 

 den kring van het ter ontginning aangewezen gebied gevestigd zijn , dan 

 wel aangrenzende landen bewonen : voorts in hoeverre de medewerking 

 der inlandsche hoofden nuttig of noodig te achten is ; 



c. De topographische en physieke gesteldheid der plaats van produktie 

 en de wijze van vervoer naar de kust , van grondstof of fabrikaat , over 

 land- of Avaterwegen; het bestaan van voldoende transportmiddelen; de 

 ■wijze op welke in het gebrek casu quo kan worden voorzien ; of het on- 

 derhouden van transportmiddelen gemakkelijk is , speciaal voor over te 

 brengen lastdieren ; 



d. De ligging der mijn-distrikten , in verband tot de plaatsen van af- 

 scheep van het produkt ; 



t. De gezondheid of ongezondheid der luchtstreek ; in het laatste geval, 

 de vermoedelijke oorzaken daarvan , of, en zoo ja , welke andere beletse- 

 len er bestaan tegen de vestiging van Europeanen. 



In verband hiermede , stelt de kommissie ook voor , om al dadelijk alle 

 stukken , in het archief te Batavia en bij het departement van koloniën 

 voorhanden , welke kunnen strekken tot verspreiding van de kennis der 

 mijnen in Nederlandsch-Indie , te doen publiceren , en tevens om in Indië 

 alle bijzondere personen , die daartoe in staat zijn , uit te noodigen en op 

 te wekken , om openbaar te maken wat hun daaromtrent bekend is. 



Behalve het bovenbedoelde algemeen onderzoek, wenscht de kommissie 

 dat een speciaal onderzoek van 's lands wege worde ingesteld, telkens wan- 

 neer zich eene of meer partiele aanvragen om koncessien , vóór den afloop 

 van het algemeene onderzoek, mogten voordoen. 



Eindelijk geeft de kommissie eenige punten aan , welke haars inziens bij 

 de voorwaarde van den afstand aan partikuliere industrie , in beginsel die- 

 nen te worden aangenomen ; te weten : 



a. Het nemen van voorzorgen voor de nationaliteit Aer oïi.AQïneva\n^e,ny 



b. De verpligting van het gouvernement tot het verleenen zooveel mo- 

 gelijk van hulp ; ter handhaving van inwendige rust en veiligheid ; 



c. De duidelijke omschrijving der regten en verpligtingen van de on- 

 dernemers , ook tegenover de hoofden en andere inboorlingen of derden , 

 welke aanspraak mogten kunnen maken op vergoeding van schaden , die 

 uit den afstand van ontginningen mogten voortspruiten; 



d. De bepalingen eener aan de onderneming geëvenredigde rekognitie 

 ten behoeve van 's lands kas, door de ondernemers te voldoen ter bestrij- 



