79 



indirekt uit de voordeelen der exploitatie te worden gedekt, en itiilsdicii 

 te komen voor rekeninu der betrokken onderneinin;jen. 



Ad c. Dat de re^jlen en aanspraken van derden moeten worden geëer- 

 biedigd , ligt, dunkt mij, in den aard van de zaak. 



Ad d. Dit punt valt in mijne zienswijze hierboven sub b uitgedrukt. 



Ad e. Het maken van bezoudere bepalingen omtrent de in- en uitgaande 

 regtén en andeve belastingen komt , mijns inziens , niet te pas , vermits 

 ik geene aanleiding ken , welke zou kunnen doen veronderstellen dal an- 

 dere , dan de algemeen in Indie werkende verordeningen , op de onder- 

 nemingen zullen worden toegepast. 



Ad /. Yrije invoer van voor de ondernemingen benoodigde werktuigen 

 en gereedschappen kan , onder zekere bepalingen , mijns inziens , worden 

 toegestaan: doch vermits bij art. 5 van de wet van 8 Augustus 1850 (S/'aa/s- 

 blad No. 47) is bepaald , dat geene veranderingen in rle bestaande koloniale 

 tarieven worden gebragt dan bij de wet , zal daartoe eventueel een ontwerp 

 van wet aan Uwe Majesteit moeten worden aangeboden. 



Ad -g. Het nemen van voorzorgen voor eene rigtige uitvoering der on- 

 dernemingen komt mij allezius doelmatig voor. 



Ook is dit het geval met het toezigt ter voorkoming van verwoesting van 

 het terrein. 



Alvorens van het rapport der kommissie af te stappen , acht ik mij ver- 

 'pligt Uwer Majesteits aandacht te vestigen op twee stellingen daarin voor- 

 tomende , en waarvoor de kommissie het bewijs schuldig blijft ; de eerste , 

 dat in Indie tot dusverre het stelsel is aangekleefd , om de ontwikkeling 

 van produktive krachten aan zich te houden en binnen zekere grenzen te 

 beperken; de tweede dat linantiele verpligtingen jegens het moederland, 

 het Indisch bestuur opgelegd , in de laatste jaren belemmeringen zijn ge- 

 weest voor de ontwikkeling onzer overige bezittingen , waaronder de kom- 

 missie vermoedelijk bedoelt de buitenbezittingen. Mij is het niet bekend , 

 dat zoodanig stelsel immer door het gouvernement is omhelsd , en ook niet 

 dat de linantiele verpligtingen van de koloniën jegens het moederland 

 (welke zich bepalen tot eene uitkeering van hetgeen overblijft na kwijting 

 der koloniale behoeften) aan eene ontwikkeling der buitenbezitlingen door 

 middel van partikuliere industrie hebben in den weg gestaan. Ik acht het 

 onnoodig, de beide bedoelde stellingen in het breede te wederleggen, 

 doch heb gemeend , dezelve in het tegenwoordig rapport niet geheel onop- 

 gemerkt te mogen voorbijgaan. 



Mij alsnu resumerende, heb ik de eer, als slotsom mijner beschouwin- 

 gen, Uwe Majesteit een ontwerp van besluit ter bekrachtiging, na den 

 raad van state te hebben gehoord , aan te bieden , onder bekendstelling 

 dat de raad van ministers zich met de strekking daarvan heeft vereenigd ; 

 terwijl ik voorts Uwe Majesteit eerbiedig verzoek , mij te magtigen, om , 

 voor zooveel betreft de punten welke niet in dat koncept-besluit zijn op- 

 genomen , in den geest van het tegenwoordig rapport te handelen, en den 

 Gouverneur-generaal van Nederlandsch-Indic aan te schrijven , om insge- 

 lijks , in voorkomende gevallen , zich daarnaar te gedragen. 



De hierbij gaande stukken worden eerbiedig , na gemaakt gebruik , van 

 Uwe Majesteit terug verzocht. 



De Minister van Koloniën , 

 {get.) Chs. f. PAHUD. 



