80 



RAPPORT der speciale Kommissie benoemd hij I 

 Koninklijk besluit van 25 Februarij, No. 26. 

 aan den Minisier van Koloniën. 



's GRAVENHAGE, den 24sten Jolij 1850.1 



Bij besluit van dea 25sten Februarij jl. , no. 26 , werden wij geroepen , 

 om Uwer Excellentie onze gevoelens mede te dealen aangaande de Trage , 

 of het nuttig kon worden geacht de tinmijnen op het eiland Banka in het 

 bijzonder , en de mijnen in Nederland sch Indie in het algemeen , aan de 

 partikuliere industrie orer te geven , en zoo ja , op welke wijze zulks zou 

 kunnen en behooren te geschieden , ten einde het gouvernement daarbij 

 geene schade lijde en den ondernemers een billijk voordeel worde verzekerd. 



Doordrongen van het gewigt dezer belangrijke vraag, vermeenden wij tot 

 derzelver beantwoording niet eerder te moeten overgaan , dan na getracht 

 te hebben , oni zooveel mogelijk kennis te vergaderen van de belangrijk- 

 heid der bestaande mineralogische rijkdommen van de landen , en der vol- 

 ken die ze bezitten , van onze politieke en merkantile betrekkingen tot de- 

 zelve, en van al hetgeen verder konde strekken om eene juiste gevolgtrek- 

 king te maken aangaande de middelen , om die rijkdommen cijnsbaar te 

 doen worden aan de belangen onzer natie , en tevens te doen strekken tot 

 het waarachtige welzijn der bewoners. 



Hoezeer Uwe Excellentie ons tot dat einde wel mededeeling heeft willen 

 doen van alle de bij haar ministerie verzamelde stukken betrekkelijk dit on- 

 derwerp , zoo mogten wij ons streven naar voldoende kennis echter met 

 geenen gelukkigen uitslag bekroond zien , en daardoor vinden wij ons te- 

 leurgesteld in onzen wensch , om bij dit rapport al die statistieke bijzon- 

 derheden op te nemen , die eventueel zouden kunnen strekken tot voorlich- 

 ting en opwekking onzer nationale industrie. Ons bestek zal zich dus hoofd- 

 zakelijk moeten bepalen tot eene beschouwing van het al of niet raadzame 

 van de omhelzing van het beginsel om de mijnen in onze Oost-Indische 

 bezittingen aan partikuliere industrie over te geven , om vervolgens te on- 

 derzoeken in hoeverre dat beginsel op de exploitatie van iedere erts-soort 

 kan worden toegepast. 



Het is indei-daad opmerkelijk, dat, van een zoo gewigtig punt als het 

 delfstoffelijke 'm Nederlandsch Indie ^ over het algemeen , na zulk een lang- 

 durig bezit der koloniën , de wetenschappelijke kennis nog zoo gering is, 

 waarvan Banka sedert de ontvaogst van het belangrijke rapport van den 

 heer Croockewit echter is uitgezonderd. 



Mogen wij naar de oorzaak daarvan gissen , dan gelooven wij die te moe- 

 ten zoeken in het door de regering in ïndie tot dusverre aangekleefde 

 stelsel, om de ontwikkeling van produktive krachten aan zich zelve te 

 houden en binnen zekere grenzen te beperken , daardoor uitgaven vermij- 

 dende , die aanvankelijk verbonden moesten zijn aan de uitbreiding dier 

 grenzen. Wij erkennen , dat linantiele verpligtingen jegens het moeder- 

 land , het Indisch bestuur opgelegd , in de laatste jaren belemmeringen 

 ^y"! geweest in de zoo gewenschte ontwikkeling onzer overige bezittingen , 

 maar zien daarin eene reden te meer , om daar , waar eigene krachten te 

 kort schieten , de gelegenheid tot ontwikkeling over te geven aan de nij- 

 verheid van bijzondere personen. 



Wiet alleen de staatkunde en ons merkantieel belang, maar ook de zede- 

 lijkheid maakt eene verandering in dat stelsel wenscheliik. Als wij toch 

 een oog slaan op den onbeschaafden en gedrukten toestand der bevolking 

 op vele plaatsen , dan gevoelen wij de hooge verantwoordelijkheid van on- 

 ze opperheerschappij over die gewesten, en te levendiger "wordt het ver- 

 langen , dat men meerdere pogingen aanwende om den toestand der aan 

 ons ondergeschikte volken te verbeteren, en ze alzoo allengs vatbaar te 



