m 



doch «leze schonen niet op te wejjen Iepen het fjcnol van knjiilnal en <lc 

 daaraan verl;ondene at'lossinjj van slaalsschuld. ( ok werd tiaarhij erkend , 

 dat de exploitatie der luijiien liooyst fjehrckkig '.vas , en door betere me- 

 chanische en chemische procédés eene yrootere produklie verwacht kon 

 worden. Omtrent de wijze van afstand jjrel'erecide zijne excelhmtie eene 

 verpacliting voor 99 jaren , en onder de voorwa.aden weuschlc hij gesteld 

 te hebben de vrije beschikkiiifj over liet produkt. 



Eene iiinand 1'iler, 29 ileecniber 1S47, veivoiyde de {jouverneiir-genc- 

 raal deszelfs al^eiiieene bcschouwin^yen over dit onderwerp. Hel aanlokke- 

 lijke der zaak scheen binnen dien tijd bij zijne cxceilenlie zeer te zijn af- 

 genomen, y.ijne excellentie vernieende dat de toennudige geldkrisis in 

 Europa het beproeven van dien afstand ondenkbaar maakte. Het raoeijeiijksle 

 punt van allen werd besciioiiwd te beslaan in de veriiouding tot de Ciii- 

 nesche mijnwerkers en het ontzien van derzeiver reyten. Partikulier bezit 

 der mijnen werd beschouwd als eene injjrijpin^ in al onze koloniale ver- 

 ordeningen , die waarschijnlijk ook voor andere {jedeelten van Iiidié ge- 

 wijzigd zou moeten worden. Zijne excellentie vermeende , dat het inhalen 

 van zulk een heterogeen beginsel aan groole bedenkingen onderhevi[j was, 

 zonder zich echter over die . edenkingen verder uit te laten. Eindelijk 

 scheen zijne excellentie vasl te stellen , dal de afstand (hoezeer nog niet 

 beproefd) niet zou kunnen geschieden zonder aanzienlijk geldelijk verlies , 

 .terwijl hij als slotsom zijner overwegingen opmerkte , dat elk half of heel 

 millioen , dat er over was van de jaariijkselie konlributie aan de Nederland- 

 sche schalkiat van 14j- nriUioen , moest worden aangewend tot verbetering 

 van het muntwezen , het verdedigbaar maken van Batavia en het verster- 

 ken van leger en vloot in Indië. 



De zaak bleef in statu quo tot aan het kortstondige ministerie van den 

 heer G. L. Baud , wien dit onderwerp bij de bovenbedoelde nota weder 

 werd voorgelegd en aangeprezen , met wederlegging van de bedenkingen 

 des heeren RocuüssiiJf. 



De minister G. L. Baud vond het plan mede aan bedenkingen onderhe- 

 vig, hoofdzakelijk gegrond op de regten der Chinesche mijnwerkers en 

 derzeiver rusteloosheid , alsmede op de stelling , dat partikuliere admini- 

 strateurs de mijnwerkers zouden te kort doen, of met te zwaren arbeid 

 belasten. De minister geloofde het niet , dat voor de mijnen een prijs zou- 

 de kunnen verkregen worden , geëvenredigd aan derzeiver tegenwoordige 

 geldelijke opbrengst. Het is blijkbaar, dat deze minister niet met het plan 

 was ingenomen , doch hij had er niets tegen , dat hetzelve in Iiidie rijper 

 •werd onderzocht. Het blijkt uit de stukken niet , of hieraan verder gevolg 

 is gegeven. 



Wij zullen ons bij dit korte overzigt van de gewisselde stukken over 

 JBanha bepalen en ons aan den verderen inhoud derzelve kortheidshalve 

 gedragen, alsmede aan de in de nota voorkomende wederlegging der door 

 den gouverneur-generaal geopperde bedenkingen tegen den afstand van 

 het eiland Banka. 



Sedert schijnt in overweging te zijn genomen hel afstaan van het nabij Ban- 

 ka gelegen eiland BiUitoii. Het blijkt uit den semi-ofhcielen van den gou- 

 verneur-generaal , dd. 25 Augustus 18-19, no. =^% dat ook hierop deszelfs 

 gevoelen is gevraagd, in verband: 



1. met het streven , om partikuliere kapitalen dienstbaar te maken aan 

 de uitbreiding van produktie en bevestiging van ons gezag in Indië: 



2. met hel streven naar het verkoopen van domaniale eigendommen in 

 Indië tot gedeeltelijke delging van staatsschuld. 



De gouverneur-generaal heeft zich aanvankelijk vereenigd met eenige 

 door den resident van Banka tegen dit plan ingebragte bedenkingen, om- 

 schreven in den brief van dien ambtenaar dd. 3 Julij 1849, lilt. U, en met 

 het daarbij gedaan voorstel, om met het beproeven dezes maatregels te 

 wachten, tot dat men zich de uitkomsten der partikuliere exploitatie van 

 tinmijnen op het schiereiland Malakka zal kunnen ten nutte maken , 



