m 



en de op Banka voor de exploitatie ea berging: van tin aanwezige gebou- 

 wen ; zij aciiten het wenschelijk , dat de pachtscliat in Nederland in Neder- 

 iandsche guldens worde betaald , ook dan , wanneer die geheel of gedeelte- 

 lijk ten behoeve der Oost-Indische bezittingen mogt aangewend worden. 

 Yerschiilend zijn derzelver gevoelens aangaande de beschikking over het 

 tin-prodakt; de meerderheid hunner wenscht den pachter de verpiigting op 

 te leggen , om minstens | van het produkt in Nederland aan de markt te 

 brengen , terwijl anderen van gevoelen zijn , dat aan den pachter de vrije 

 beschikking, in den ruimsten zin, moest worden gelaten. Onder de voor- 

 waarden wenschten al deze leden gesteld te zien, dat de pachters, behalve 

 de koopsom of pachtschat , aan het gouvernement zullen voldoen * 3 voor 

 ieder pikol tin , en dat buitendien dezelfde en geene hoogere uitgaande 

 regten zullen worden geheven dan op Java voor dat artikel is bepaald , 

 namelijk ƒ 2 per pikol voor den uitvoer naar Nederland en ƒ 4 voor den 

 uitvoer naar elders , met observatie van voorzorgen , dat de laatste bepaling 

 van ƒ 4 niet worde ontdoken. Deze heffingen zouden strekken ter tege- 

 moetkoming ia de kosten van 's lands bestuur en bescherming. De invoer 

 van levensmiddelen en voorwerpen aan de uitvoering der onderneming 

 verbonden , zoude aan geene hoogere dan de tegenwoordige regten moeten 

 onderworpen worden. 



De pachters zullen de uitgegravene gronden zooveel mogelijk moeten her- 

 stellen. 



De leden observeren , dat bij de eventuele verpachting in het oog moet 

 worden gehouden , dat het hypothekair verband onzer Oost-Indisclie be- 

 zittingen en inkomsten van den staat , wegens de geldleeningen ten haren 

 laste , bij de konversie der 5 percents en vier percents Indische losrenten 

 in 1844 niet is opgeheven ; en eindelijk , dat de eventuele verpachting aan 

 de algemeene konkurrentie in Nederland en in Nederlandsch-Indie moet 

 worden opengesteld. 



De nota B bevat het gevoelen van vijf andere leden , die , hoezeer ia 

 de hoofdzaak nagenoeg eenstemmig met de zes overige , echter met deze 

 verschillen in de aanvankelijke toepassing. 



Almede doordrongen van de raadzaamheid om de tinmijnen aan parti- 

 kuliere industrie over te geven , vinden zij echter bedenkingen tegen den 

 afstand van al de mijnen , in eens. Zij wenschen dat hierin voorzigtig 

 worde gehandeld , ter vermijding van de schokken , die eene plotselinge 

 verandering in een bestaand regeringstelsel zou kunnen veroorzaken ; zij 

 vreezen , dat de proef op eene groote schaal te nemen , zoude mislukken , 

 en daardoor welligt de door de regering thans van Banka vei'kregen wor- 

 dende belangrijke voordeden zouden te loor gaan ; zij gelooven , dat die 

 zaak zoude bevorderd worden door het nemen eener proeve niet met, maar 

 aanvankelijk van tin-gronden op het eiland Billiton ; zij achten het waar- 

 schijnlijk dat het welgelukken eener zoodanige proeve zou gevolgd worden 

 van meerdere , en eindelijk van den afstand van al de tin-gronden , zon- 

 der vrees voor botsingen. Eene proef op Billiton zou de waarde der zaak 

 in het algemeen beter doen kennen , meerdere konkurrentie openen en 

 eene grootere koopsom of pachtschat voor Banka kunnen doen verwach- 

 ten. Tegen eenen aanvankelijk afstand van UaM/i« gestemd , treden zij na- 

 tuurlijk in geene berekening van den prijs , waarvoor dat eiland zou kun- 

 nen worden afgestaan. 



Het produktief vermogen van Billiton onbekend zijnde , mist men daar- 

 door eenen maatstaf voor eene prijsberekening der voorgestelde proef op 

 dat eiland. 



Hier toe zal een geologisch en mineralogisch onderzoek gevorderd wor- 

 den. Daar Billiton tot dusverre geene voordeden voor 's lands kas ople- 

 vert , zoo kan er bij den afstand van dat eiland , of een gedeelte van het- 

 zelve , ook geene sprake zijn van schadeloosstelling ; bij gevolg wordt tot 

 de onderneming veel minder kapitaal vereischt dan voor Banka, waardoor 

 meerdere konkurrentie kan worden verwacht. 



