93 



kolen bostcmlif; worJe voorzifMi , helzij door ec.nc. overeenkomst met den 

 eventuelen p;icliler ;i;iti te (jaan , hetzij door eeniye steenkolenmijnen Toor 

 zich zeir Ie hehoudeii. 



Het zal tevens noodijj zijn , dat voorzorjjen worden jjenomen voor do be- 

 hoorlijke uilvoering der exploitatie-omlerneming floor den everitiieleir pachter. 



Alvorens van deze delfstof al' te stappen , moeten Avij nanteekcnen , dat , 

 volgens raededèeling van een onzer leden , bereids in 1822 door nu wijlen 

 den toenmaligen adsistent-resident voor de Paleinbangsche binnenlanden , 

 J. E. DE STur.LiiR , op het aanwezen van steenkolen aan de oevers van be- 

 vaarbare rivieren in dat gebied , is opmerkzaam gemaakt. 



Wij zullen overgaan tot de beschouwing van het 



Gou d. 



dat almede in den geheelen archipel Avordt aangetroffen. 



Volgens het 1ste deel van de Verhandelingen van het Bataviaasch genoot- 

 schap ., bladz. 19 , heeft men in den jare 1723 in den berg Parany , in 

 het Krawanqscke gelegen , goud en zilver gevonden , doch niet van dat 

 belang , om de kosten van delving te kunnen goedmaken. 



In 1714 is er op de Megamendoaig , eene mijn geopend en tot 120 voe- 

 ten diep gegraven , alwaar men een goudader heeft ontdekt , doch mede 

 niet rijk genoeg om voordeel te geven. 



Hierbij schijnt de kennis van het aanwezen van goud op Java zich te 

 bepalen. 



De geschiktheid van den grond voor den landbouw vergoedt in ruime 

 mate het gebrek aan dit metaal. 



De heer Weddik geeft ons met betrekking tot Sumatra de volgende in- 

 lichtingen. 



Dat eiland is rijk aan goud , zoowel in den vorm van stof , als in grootere 

 stukken. Speciale geologische of zelfs metallurgische nasporingen zijn , 

 zoover bekend is, in lateren tijd niet op Sumatra, met opzigt tot de goud- 

 winning , geschied. Volgens Marsdew , Historij of Sumatra, is in 1682 

 met Saksische bergwerkeis te Seluda in de Sapoeloe-hoed-Bandar (bezui- 

 den Padang) eene proeve ter exploitatie genomen , die echter mislukt is 

 door het uitsterven van het personeel. 



Voor zooverre de vrucht van de exploitatie van het goud door de inboor- 

 lingen is aan den dag gebragt ; wordt het metaal in afwisselende hoeveel- 

 heden hoofdzakelijk gevonden op de hellingen der gebergten , en ook in 

 de zolen der valleijen , die het hoogland van Sumatra uitmaken. In het vlakke 

 land der oostkust is tot nog toe alleen goud in het Palembang sche gevonden. 



Het goud komt meestal voor in eene roode klei , oplossing van primilive 

 bergsoorten , en in overgangs-terreinen ; een en ander afgebroken en ge- 

 wijzigd door plaatselijke omstandigheden. 



Veelal doet men ingravingen in de klei , daar waar ze in aanraking kan 

 worden gebragt met loopend water. De uitkomsten zijn over het algemeen 

 zeer voordeelig , doch een maatstaf is daarvan niet op te geven, dewijl 

 sedert het meer dadelijk bestuur van Europeanen op Sumatra , meer en 

 meer het oog is gevestigd op den landbouw , en door de invoering van 

 munt uit Europa , mindere behoefte bestaat aan stofgoud als circulerend 

 medium. 



Waarschijnlijk zouden op Sumatra , onder behoorlijk toezigt , goud- 

 wasschingen goede resultaten geven ; bijv. benoorden Natal , alwaar men 

 naar goedvinden den arbeid kan beginnen. Door de geaardheid van het 

 terrein , zouden hier echter meerdere werktuigen tot de exploitatie noodig 

 zijn dan in vlakke gronden. 



Het is bekend , dat de hoedanigheid van het Sumatra-^owdi zeer goed 

 is ; Marsden noemt dat van Natal in Mokko-mokko het beste , hebbende 

 een gehalte van 21 a 23 karaat. 



Met betrekking tot Benkoelen [Sumatra' s Tf^estkust) vinden wij onder 

 bijlaag F van de ministeriele dispositie dd. 15 September 1828, No. 67, 



