96 



noolschap , is de streek Tana laivut rijk aan goud. Daar , waar de opper- 

 vlakte van den grond uit roode , meer of min met zandachtige deeien ge- 

 mengde klei bestaat, ligt op eene meerdere of mindere diepte de goudin- 

 houdende bank van kwartsrolsteen. Op vele plaatsen zijn in deze klei 

 door de inlanders eene menigte van putten tot op deze bank gegraven , uit 

 welke zij den rijken grond ophalen , om ia trechtervormige houten schotels 

 van 2i. voet raiddellijn (doelang) het goud uit te wasschen. Op deze wijze 

 gaat natuurlijk veel goud verloren , en bovendien blijft er meer dan de 

 helft in den grond zelven liggen. Voor de permissie om op deze onvolledige 

 en aan de metasl-opbrengst nadeelige wijze het goud te winnen , betaalde 

 een inlander eenen halven gulden zilver 's maands. De toen (1836) in wer- 

 king zijnde goudwasscliingen liggen echter bijkans alle in het riviergebied 

 van de Soengie Tabaniauiv en worden op eene doelmatiger wijze door 

 Chinezen bewerkt, die verpligt zijn het ^/^^ gedeelte van het geM'onnen 

 goud aan het gouvernement af te leveren. 



De grootste goudwasschingen der .Chinezen bestonden kort te voren nog 

 op de golvende vlakte van Focloe-ayi ; in 1836 was deze streek bijna ge- 

 heel uitgewasschen en door het wegnemen der roode kleilaag de grond 6 tot 

 8 voeten lager geworden. 



Sedert hadden de Chinezen hunne werken meer tegen het gebergte aan , 

 en gedeeltelijk in het gebergte zelf , waar deze roode klei tot op eene hoogte 

 van 500 voeten tegen de helling aanleunt , verplaatst. Daar waren op eenen 

 omtrek van omtrent 18 vierkante palen 12 mijnen met omtrent 150 mijn- 

 werkers begonnen. 



De ligging en verhoudingen van den goudrijken grond zijn bij al deze 

 mijnen deze : in de valleijen en aan derzelver hellingen ligt onmiddellijk 

 op serpentijn , welks oppervlakte zeer onregelmatig is. de roode klei in 

 eene dikte van 10 tot 20 voeten; meestal iu het midden dezer klei ligt eene 

 niet scherp afgegrensde , van een lot vier voeten dikke bedding van witte 

 kwarts-steenen. Deze bedding bevat in kleine stukjes en als lijn stof, het 

 goud en eene groote hoeveelheid magneetyzerzand in zich; overal vond 

 ilORKER, te gelijk met het goud, korreltjes van platina en van osmium en iridium. 



De wijze van bewerking der Chinezen is deze. Zij verzamelen door uit- 

 graving en door liet aanleggen van een dijk , de wateren van eene beek ; 

 van dezen dijk af wordt een van 1 tot 2 voeten diep afleidings-kanaal uitge- 

 graven tot aan de plaats, waar zij in eenen ruimen halven kring of open vier- 

 kant, den grond opengelegd hebben. De goudhoudende kwartssteenen, klei 

 en zand, worden vervolgens aan de monding of de mondingen van het kanaal 

 gebragt, gezift en in houten bakken of doelangs het goud uitgewasschen. 

 Op deze wijze gaat zeer weinig van het goud verloren. Een werkman in 

 zulk eene Chinesche mijn wordt gerekend 5 a 6 thail goud en meer per 

 jaar te kunnen uitwasschen. 



De opbrengst der Chinesche mijnen in het distrikt Poeloe-ari , door 

 150 mijnwerkers bewerkt , a 5 thail de man , zoude dus op 750 thail in 

 een jaar, en de thail ter waarde van ƒ 60 berekend, op ƒ 45,000 , niet te 

 boog geschat zijn. 



Een inlander daarentegen wascht zelden meer dan de waarde van 30 

 duiten daags, ofschoon soms uit de putten, aan de helling vau het gebergte 

 gelegen, tot een reaal of/2 zilver gewonnen wordt. Daar hij op zijn hoogst 

 honderd dagen in het jaar wascht, zoo kan de opbrengst van zijn werk op 

 een halven thail of ƒ 30 per jaar gerekend worden. 



Het getal van goudzoekende inlanders in het distrikt Poeloe-ari zal om- 

 trent 300 bedragen, hetgeen eene iaarlijksche opbrengst van 150 thail of 

 ƒ 9000 uitmaakt. r o 



De geheele jaariijksche opbrengst van dit distrikt is dus : 



Chinezen , 750 thail. ƒ 45,000 



Inlanders, 150 » » 9,000 



Totaal . 900 thail. , , , • . . ƒ 54,000 



