105 



Men zal alsdan kunnen bepalen of de onlgiuniug vreenide hulp zal vcr- 

 eischen en uiU'oerbaar mag- worden {jeaclit. 



Naar eene vrij alfjciiieeiic opiucrkiiig , geldt de regel , dat die gewesten 

 in lïidiè , waarde rijkste niijiieii gevonden worden, wegens de seliraaliieid 

 des bodems, zelden lot den landbouw uitlokken, terwijl de geringe be- 

 volking steeds tot zwerven geneigd is. 



Als een naluuclijlc gevolg van dezen toestand , is dezelve op lagen trap van 



beschaving blijven staan en betoont zij vooral tegenover schiaajjzieke lioof- 



den zekeren onwil om geregelden , maar vooral zwaren arbeid te vciriglen , 



waarvoor zij doorgaans zeer karige of geene belooning erlarij;t ; de besciiik- 



(' king derhalve over eene zoodanige bewegelijke bevolking belioort met oor- 



i deel te worden geleid. Niet genoeg kan dus worden aanbevolen eene luin- 



( zame bejegening der inlandsclie hoofden en hunne onderhooiigen , teneinde 



' daardoor de bevolking te lokken , alsmede liet nemen van voo zorgen van de 



zijde der regering, ten eiude daarvoor te doen waken. 



c. »üe topographische en physieke gesteldheid der plaats van ])roduktie 

 j »en de . wijze van vervoer naar de kust van grondstof of fabrikaat, over 

 I »land- of waterwegen; het bestaan van voldoende transportmiddelen; de 

 I «wijze op welke in het gebrek casu quo kan worden voorzien, of heton- 

 ! 3»derhouden van transportmiddelen gemakkelijk is, speciaal voor over te 



» brengen lastdieren. ' ' 



■ Bij het onderzoek der plaatselijke gesteldheid zal het noodig zijn naar de 

 middelen om te zien ter bekoming van materieel voor de oprigting der 

 vereischte etablissementen; zoomede of zonder veel bezwaar de noodige 

 I brandstof, die vooral bij de bewerking van ijzererts van veel belang mag 

 t worden geacht, tot matigen prijs kan worden verkregen; het hout inzon- 

 derheid, dat tot kolen wordt gebrand, schijnt bij de noodznkelii':e aan- 

 wending van hoogovens, daartoe boven steenkolen de voorkeur te verdienen. 

 Van niet minder belang beschouwen wij het , dat de regering met al de 

 ter harer dienste staande middelen den afvoer der produkten van de voelal 

 landwaarts in gelegen mijngronden naar de kust vergemakkelijke , en vcr- 

 meenen dit punt met den meesten nadruk te moeten aanbevelen. 



d. »De ligging der luijn-distrikten , in verband tot de plaatsen van af- 

 » scheep van het produkt." 



e. » De gezondheid of ongezondheid der luchtstreek ; in het laatste ge- 

 » val , de vermoedelijke oorzaken daarvan, of, en zoo ja , welke andere be- 

 » letselen er bestaan tegen de vestiging van Europeanen." 



Ter bevordering van de zaak, waarvan hier de rede is, Termeenen wij 

 uwe excellentie verder in overweging te mogen geven , om , afgescheiden 

 van dit onderzoek , al dadelijk alle stukken in het archief te Batavia en 

 bij het departement van koloniën voorhanden, welke kunnen strekken tot 

 verspreiding van de kennis der mijnen in Nederlandsch Ijidie , te doen 

 publiceren en tevens om in Indié , alle bijzondere personen , die daartoe in 

 staat zijn , uit te noodigen en op te wekken , om openbaar te maken alles 

 wat hun daaromtrent bekend is. 



üwe excellentie vergunne ons haar te doen opmerken , dat het van we- 

 zenlijk groot belang zou kunnen zijn , dat , indien onder het onderzoek 

 eene of meer aanvi-agen tot afstand of koncessie mogten worden ontvangen , de 

 beslissing daarover niet afhankelijk worde gemaakt van het resultaat des al- 

 gemeenen onderzoeks ; het komt ons , onder verbetering , geraden voor , 

 dat bij het ontvangen van zoodanige aanzoeken een speciaal onderzoek van 

 landswege naar de gevraagde zaak dient te worden gedaan , afgescheiden 

 van het algemeen onderzoek. 



Ook gelooven wij dat het raadzaam is om , zooveel mogelijk , de konkur- 

 rentie te bevorderen , en dat dus geen toewijzing behoort te worden ge- 

 daan , dan nadat het resultaat van het speciaal onderzoek publiek zal zijn 

 gemaakt. 



Wij beschouwen het wijders van belang , dat alle gegadigden , die zich 

 tot het doen van onderzoekingen mogten aanmelden , daartoe in de gelegen- 



II. 7 



