106. 



heicl worden gesteld , en zooveel mogeliik ■worden gefaciliteerd ; ten wel- 

 ken einde wij uwer excellentie in overweging geven , om dezulken te 

 willen voorzien of te doen voorzien van aanbevelingen aan ai de betrok- 

 kene autoriteiten. 



Uit onze beschouwing der delfstoffen zal de meerdere of mindere be- 

 langrijkheid der eilanden kunnen worden afgeleid ; wij gelooven , dat het 

 te houden algemeene onderzoek zich daarnaar dient te regelen , en dat 

 tot dit einde voornamelijk mag worden aanbevolen : 



Borneo voor ijzer , steenkolen , goud , platina , diamanten , antimonium 

 en kwik ; 



BilUton voor ijzer , goud en pamor , maar bovenal voor tin ; 



Celehes voornamelijk voor goud, ijzer en pamor; 



Timor voor koper ; 



Terwijl daarna in aanmerking komt Sumatra in het algemeen en Pa- 

 lemhang en Benkoelen iu het bijzonder , voor goud en steenkolen , en 

 voorts wat verder al deze eilanden in delfstoffen mogten opleveren. 



Eindelijk zij het ons vergund , eenige punten in overweging te geven , 

 welke bij de voorwaarden van den afstand aan partikuliere industrie van 

 gouvernementswege in beginsel dienen te worden aangenomen , als : 



a. Het nemen van voorzorgen voor de natioyialiteit van de onderneming 

 en het weren alzoo van vreemden invloed ; waartoe zoude kunnen strekken 

 het beding, dat de ondernemers moeten uitmaken eene vennootschap^ 

 overeenkomstig het bepaalde bij bet Indische wetboek van koophandel , 

 3de afdeeling , 3de titel, waarvan de direktie uitsluitend moet bestaan uit 

 Nederlanders , gevestigd in het moederland , of Nederlniiders inwoneis 

 zijnde van Kederlandsch Indi'é (art. 4 der algemeene bepalingen van wet- 

 geving voor Nederlandsch Indie). 



Zoo de onderneming mogt verlangd worden door eenen bijzönderen per- 

 soon , Nederlander zijnde, zoo kunnen tegen den afstand aan eenen zooda- 

 nige waarschijnlijk ook geene bedenkingen bestaan , bijaldien wettelijke 

 bepalingen en staatkunde mogten toelaten het weren van vreemdelingen 

 als grondbezitters of pachters, in navolging der Engelsche wetten, voor 

 zooverre het grondbezit betreft , door welken maatregel zoude worden voor- 

 gekomen de eigendoms -overgang door erfenis of anderzins in vreemde 

 handen. 



h. De verpligting van het gouvernement tot hetverleenen , zooveel mo- 

 gelijk , van hulp ter handhaving van inwendige rust en veiligheid. 



c. De duidelijke omschrijving der regten en verpligtingen van de on- 

 dernemers , ook tegenover de hoofden en andere inboorlingen , of derden 

 welke aanspraak mogten kunnen maken op vergoeding van schade , die uit 

 den afstand van ontginningen mogten voortspruiten, 



d. De bepaling eener aan de onderneming geëvenredigde rekognitie ten 

 behoeve van 's lands kas , door de ondernemers te voldoen , ter bestrijding 

 der kosten , verbonden aan gewenschte bescherming , welke uitbreiding van 

 magt ten gevolge zal hebben. 



e. Eet handhaven of het maken van bepalingen op het heffen van in- 

 en uitgaande regten en het verpachten of beheeren van 's lands middelen , 

 met de verzekering van 's gouvernements zijde , dat de te heffen regten 

 later niet zuilen worden verhooed , zonder evenredige schadevero;oedinff. 



ƒ. Het toestaan , onder zekere bepaliugen , van vrijen invoer van alle 

 werktuigen en gereedschappen ten dienste der onderneming. 



g. Het nemen van voorzorgen voor eene rigtige uitvoering der onder- 

 neming, door het beding , dat binnen zekeren termijn de onderneming in 

 volle werking zal moeten zijn , en het stellen van zekere poenaliteit op het 

 Terzuim. 



h. Het toezigt van wege het gouvernement , waaraan de ondernemers 

 zich zullen moeten onderwerpen , ter voorkoming van verwoesting van het 

 terrein. 



Het spreekt van zelf , dat de voorwaarden zich wijzigen en uitbreiden. 



