13 



7.al gaan , en dus niel veel layere piijzen Ie w.iclilen zijn. 



Voor den kinndcslinen uitvoer vnn tin der (jouvenieinenls-inijiien na.ir 

 die van partikulii ren , vreesde hij minder, omdat di; ;;ravers waarscliijnlijlc 

 voor hel tin van de parliitulieren niet zooveel zouden onlvan<jen ais van 

 het gouvernement. Iiiinicrs de eersten zuilen tracliten liut tin belerkoop te 

 verkrijyen , door verbeterde hulpmiddeJen dan het thans aan het gouveine- 

 nient (jeleverd wordt. En wal l)etiei't ch;n beteren uilsinfj, die van een' 

 afstand der liniwijiieu vnn B<uika en liilliltni in haar geheel voor de on- 

 dernemers te waciileu zij , vermeent iiij , dat dit oj) den duur geen stand 

 zal lioiiden. Immers juist wanneer hel tin niet meer een monopolie is, 

 zullen de jirijzen van dit metaal niet meer kunstmatig worden opgedreven , 

 maar al'haidtelijk zijn en blijven van de hoeveelheid , die aangevoerd wordt , 

 in verband met de hoeveelheid die voor het verbruik noodig is. Hel be- 

 doelde lid vermeent , dat op den duur dit de eenige maatstaf der prijzen , 

 ook bij een monopolie , is, en dat, wanneer hel monopolie ophoudt, niet 

 anders zal ophouden dan het tijdelijk kunstmatig staande blijven der prij- 

 zen. Ook van dien kant zag hij dus geen bezwaar tegen het overgeven van 

 enkele mijnen aan parlikulieren ; maar evenwel beschouwde hij hel hoogst 

 Avenschelijk , dal dit met allai het geval mogt worden. 



I'S i{. l)e al'slaud der mijnen belioort , naar het oordeel der subkom- 

 inissie , te geschieden bij wijze van verpachting voor een zeker vrij lang- 

 durig tijdvak. Hel gouvernement blijft dan eigenaar van den grond , het- 

 geen voor zijnen invloed in den Oost-ltidiscken ylrchipel en voor het be- 

 houd der overige Oost-Iiidisclie bezittingen van den staat geenszins onver- 

 schillig te achten is, en heeft bovendien nog het belangrijk voordeel , dat, 

 na ommekomst van zeker aantal jaren , eene dergelijke geldelijke winst , 

 die het bij de eerste verpachting genomen heeft nog eens weder kan ge- 

 noten worden. Ook voor gegadigden heeft deze wijze van afstand voldoende 

 waarborgen; want de regten , uit zulk eene verpachting voortvloeijende , 

 staan , in vele opzigten , met die van verkoop gelijk. Indien een buiten- 

 landsche vijand de laatste respekteerl , zal hij het ook de eerste doen. En 

 ■wanneer het tijdvak slechts lang genoeg genomen wordt, zal de pachter 

 bijna evenveel bieden als de kooper. 



^ 4. ^Vas men het over de voorgaande paragraaf algemeen eens , min- 

 der eenstemmig dacht men over de wijze , waarop die verpachting zal moe- 

 ten plaats hebben. Eenige leden waren van oordeel , dal de verpachting 

 der mijnen , zoowel van Banka als van BiUiton , alleen en bloc behoorde 

 te geschieden. Ze vreesden , dat eene verdeeling in onderscheiden percee- 

 len , vooral van Banka , en met vele eigenaren , in menig opzigt nadeelig 

 zou werken. Ze voorzagen moeijelijkheden en botsingen lusschen de pach- 

 ters onderling. Ze begrepen , dat het onderscheid der voordeden , die het 

 eene distrikt boven het andere zou afwerpen , rivaliteit tusschen de onder- 

 nemers zou doen ontstaan ; vooral ook met het oog op de mijnwerkers , 

 die bij dergelijke veten zeer gevaarlijke instrumenten in de handen der 

 pachters , maar tevens gevaarlijk voor hen zelven zouden kunnen worden. 



Bij eene overgave der tinmijnen op Banka in haar geheel, zal ook een 

 bezwaar worden weggenomen , dat bij eenen partielen afstand , volgens het 

 berigt van den heer Croockdwit , zou ontstaan. Immers , indien eene mijn 

 op eene andere wijze dan gewoonlijk werd bewerkt, en niet op het geheel 

 die wijziging w"erd toegepast, zoude dit aanleiding geven, dat de Chine- 

 zen , welke in die bijzondere mijn werkten , trachten zouden om de proef 

 te doen mislukken. Als dit het geval werd , zou de Chinees zich daarop 

 beroemen en zeggen , dat hij het wel geweien had. In het tegenoverge- 

 stelde geval zal hij hel aan toeval toeschrijven. Er moet daarom eenheid 

 in den ganschen mijnarbeid op Banka blijven. Ze vreesden eindelijk in 

 het algemeen vele niet te overkomen bezwaren en moeijelijkheden in het 

 inwendige beheer voor de politie en justitie , bij zulk eene menigte onder- 

 nemers en konkurrenten. 



De andere leden , ofschoon zich deze bezwaren niet geheel ontveinzende , 



