'■:)'!> 



len oj) zwarifjlicilcii, oulsproleii uil de ciyciiaardijje verhouding der tegenwoor- 

 dige niijuwerkers loL hel gaiireniemenl , ea uil de vrees der Chinezen voor 

 in te voeren nicuvvi;;liedüu ou voor krenking van vermeende rcgten ; zwarig- 

 heden, die annluiding zouden kunnen geven tot het menigvuldig inroepen 

 van de bescherming, die liet gouvernement noodwendig aan de partikuliere 

 ondernemers zal moeten verleeuen. Intusschen zoude daanloor eene misluk- 

 king van de onderneming kuimen ontstaan en de linanliele belangen van het 

 gouvernement worden in de waagschaal gesteld , hetgeen zooveel mogelijk 

 ïorgvuldig moet worden vermeden. 



Het is raadzaam , de zekere winsten , die de schatkist ihans van Banlca 

 geniet, Ie konserveren, zoolang men althans geene juistere berekeningen 

 kan maken van den goeden uilslag eener partikuliere exploitatie. Overi- 

 gens maken de jongsle beriglen uit Indic het Iwijfelachtig , of van laatst- 

 genoemde wijze van exploitatie Avel eenige verbetering verwacht kan wor- 

 den. 



IJuitendien zoude de afstand van BdiiJca niet kunnen geschieden zonder 

 behoorlijke .schade/oossteUiiiij ; doch van de voorzigli[jheid der Nederland- 

 sehe kapitalisten kan, naar onze meening, niet verwacht wolden het bijeen- 

 brengen van een fonds , eenigzins geëvenredigd aan de waarde der zaak , 

 wanneer meu lot maatstaf zijner berekeningen eene in jEw ro^^a gebruikelijke 

 re«te aanneemt. Intusschen behoort alle vreemde i?iv/.oed, om staalkundige 

 redenen te worden geweerd , waardoor men echter geenszins wil te kennen 

 geven , dat vreemde kapitalen niet zouden kunnen worden benuttigd. Hoe 

 wenschelijk anders de afstand van Banlia en Billiton gezamenlijk zoude 

 kunnen wezen, de verwachting is niet ongegrond, dat binnen ons rijlv in 

 de bestaande omstandigheden en onder voorwaarde van schadeloosstelling 



! geene gading zal worden gevonden, en dus het TOorgesteide doel, name- 

 lijk hel amorliseren van schuld, en daarbij de meerdere ontwikkeling der 

 t buiteu-etablissementen, zoude misbikken, bijaldien men blijft staan op den 

 afstand van Banka. Deze bedenking bestaat niet met betrekking tot Billi- 

 ^to7i; dat eiland is nog niet geëxploiteerd. Bet kapitaal dat daarvoor ver- 

 j eisclit zoude worden is van minder beduidenis, en dus bestaat er van dien 

 I kant minder vrees voor gebrek aan gading. Daar is de ondernemer min-- 

 j der beperkt in den vorm van inrigting, omdat de zaak daar eerst geboren 

 j wordt, terwijl de uitvoering daar gemakkelijker zal zijn , omdat daar over- 

 '' vloed is van hout, hetwelk op Banka, volgens de mededeeling van eender 

 leden, schaarsch Avordt. 



De ondergeteekenden , wenschende dat eene exploitatie van mijnen voor 

 partikuliere rekening in Nedertandsch Indi'é indedaad worde gevestigd , 

 verlangen juist daarom zulks te zien aanvangen op eene kleine schaal; zij 

 hebben, overtuigd, dat voor de overname der tinmijnen op Banka. de ga- 

 ding niet groot kan zijn , daarom hunne aandacht op Billiton gevestigd ; 

 zij hebben daarbij het oog op een in de maand Februari] 1827 aan den 

 kapitein-Chinees te Munlok Tan Hokgkwee verleende koncessie tot ont- 

 ginning op Billito7i, waarvan echter geen gebruik is gemaakt; wenschelijk 

 ware het, dat de redenen van de werkeloosheid van Tan Hongkwee be- 

 kend waren, die vermoedelijk in personele omstandigheden moeten gezocht 

 worden; doch hoe dit ook zij, de koncessie zelve levert een bewijs op, dat 

 I I van de zijde van het Indisch gouvernement tegen de exploitatie van Billi- 

 • 'l ton door j^artikidieren geene bedenkingen bestonden ; terwijl men veilig 

 ! 1 kan aannemen , dat ook nu voor de belangen van het gouvernement niets 

 I gewaagd Avordt met eene proef op dien bodem. 



I De slotsom onzer redenering is alzoo , dat van eene poging tot afstand 

 : ! der tinmijnen en bloc geen gunstige uitslag te verwachten is; dat de zaak 

 niettemin wenschelijk blijft, en om die eenmaal te zien verwezenlijken, 

 I eene proef behoort te Avorden genomen op het eiland Billiton. 



En nu Avenschen wij over te gaan tot de vraag, op welke Avijze zulks 

 'Uide behooren te geschieden , ten einde het gouvernement daarbij geen 

 j j schade lijde en den ondernemers een billijk voordeel worde verzekerd. 



