lU 



Er kunnen slechts twee wijzen van afstand ia aanmerking komen , na- 

 melijk bij koncessie of verpachting voor zekeren tijd en bij verkoop. 



De ondergeteekenden zijn eenparig van gevoelen, dat, indien de kwestie 

 zich bepaalde tot Billiton, aan verkoop de voorkeur behoorde te worden 

 gegeven; nadat de waarde bij een mineralogisch en geologisch onderzoek 

 bekend zou zijn, en altoos met inachtneming, zooveel mogelijk, van voor- 

 zorg tot het weren van vreemden invloed. Zij achten den verkoop prefe- 

 rent, zoowel in het belang van het gouvernement, als in dat der onderne- 

 mers , omdat het regt van eigendom voor gadinghebbenden hooger waarde 

 heeft , dan koncessie voor zekeren tijd ; omdat de exploitatie dan meer zal 

 geschieden met het oog op de toekomst en op de behoeften der markt, en 

 eindelijk , omdat door eenen Europeschen vijand bijzonder eigendom ge- 

 respekteerd wordt. Hierbij mogen niet onopgemerkt blijven de meerdere 

 moeijelijkheden , waarin het gouvernement ten aanzien der te verleenen 

 bescherming zal kunnen worden gewikkeld bij eventuele verpachting, bo- 

 ven die , waaraan het bij verkoop zal zijn blootgesteld. 



Men kan dit punt niet besluiten, zonder nog op te merken, dat aan den 

 kooper van mijngronden tevens de noodige bosch- en bouwgronden behoo- 

 ren te worden verzekerd , waaromtrent men vermeent te moeten wijzen op 

 hetgeen Engeland^ in gelijken zin, in Canada en Zuid-Australie verrigt. 



Bij der ondergeteekenden komparatie is nog de vraag behandeld , welke 

 bepaling er dient te worden gemaakt met betrekking tot de beschikking 

 over het tin-produkt. 



De in 1827 aan Tan Hohgkwee verleende koncessie was verleend op voor- 

 waarde, om het geheele produkt tegen zekeren overeengekomen prijs aan het 

 gouvernement te leveren , doch dit antecedent achten de ondergeteekenden 

 onraadzaam, omdat zulks eenen grooten invloed zoude oefenen op de waar- 

 de der zaak. Zij achten het ter bereiking van het oogmerk noodzakelijk, 

 dat aan den verkoop eene vrije beschikking over het produkt verbonden 

 zij; doch om het nadeel, dat uit eene te groote konkurrentie voor den prijs 

 van het Banka-i\n zoude ontstaan, voor te komen, zoude men kunnen 

 bedingen, dat over eene hoeveelheid van 20 a 25.000 pikols vrij mogt be- 

 schikt worden , en het eventuele meerdere produkt aan het gouvernement 

 behoorde te worden geleverd. 



Het is te voorzien , dat door eene vrije beschikking over het geheel of 

 een gedeelte van het produkt een aanzienlijk vertier op Billiton zal ont- 

 staan , waartoe de geographische ligging van dat eiland zoozeer geschikt is, 

 welk vertier niet dan gunstig op onze overige bezittingen kan terugwerken, 

 en hetvrelk niet minder aanzienlijke voordeden voor 's lands kas zal ople- 

 veren , bij toepassing op dat eiland van dezelfde bepalingen van inkomende 

 en uitgaande regten , als op Java bestaan. Het is te verwachten , dat die 

 voordeden wel zullen opwegen tegen de nadeden eener bovenbedoelde 

 konkurrentie van het partikuliere Biilitonsche met het Bankasche gouverne- 

 ments-tin. 



Voorts zijn de ondergeteekenden met betrekking tot de vraag , of bij den 

 afstand ook eenig onderscheid moet worden gemaakt tusschen individuele 

 en maatschappelijke onderneming, van oordeel, dat de afstand behoort te 

 geschieden aan eene naamlooze vennootschap , zoo als die is omschreven in 

 de derde afdeding des 3den titels van het Indische wetboek van koophan- 

 del , art. 36 en volg. , waarvan de direktie uitsluitend moet bestaan uit 

 Nederlanders , gevestigd in het moederland , of Nederlanders inwoners zijn- 

 de van Nederlandsch Indie (art. 4 der algemeene bepalingen van wetge- 

 ving voor Nederlajidsch Indie) ; voorts met inachtneming van zoodanige 

 andere voorzorgen tot wering van vreemden invloed , als het gouvernement 

 doelmatig zal oordeden. 



Eene maatschappij op dien voet en als een zedelijk en permanent lig- 

 chaam uitmakende , geeft beteren waarborg voor de nationaliteit der zaak ; 

 terwijl omgekeerd eene individuele onderneming door erfenis enz. aan 

 vreemden zoude kunnen overgaan , of althans aanleiding tot botsingen kun- 

 nen geven. 



