123 



Eindelijk is de vraap voorgekomen , op hoeJanige wijze den ondernemers 

 een billijk \oordeel kan worden verzekerd; omtrent welk punt ons gevoe- 

 len is, dat door het gouvernement aan de eerste koopers de voorkeur tot 

 verdere exploitatie behoort gegeven te worden. Overigens dient de zorg 

 over deze kwestie aan de eventuele ondernemers zelven te worden overge- 

 laten. 



's Gravenfiaye, 17 April 1850. 



[Get.) ]. SrUHGLEK , A. I,. WEDDIK, P. OOSTHOÜT , W. I.. DK STÜHLLn, 

 J. F. CANTER VISSCIIER. 



Voor eensluidend afschrift , 

 De fungcrtndc sckrelaris-ijcneraal bij het 

 minisleric van koloniën , 



j. F. boooaahu, /. S.-G. 



C. MEMORIE TER BEANTWOORDING van de vraag, 



of het nuttig kan worden beschouwd, de tinmij- 

 nen van Ban ha in het bijzonder, en de mijnen 

 van Nedertandsch Indie in hel algemeen, aan de 

 partikuliere induslrie over (e geven. 



Bij het naauwkeurig karakteriseren van de vooigestekle vraag , komt het 

 mij voor, dat de bedoeling der regering geene andere zijn kan , dan om 

 het oordeel der kommissie uit te lokken over de kwestie , of men het tot 

 ' nu toe gevolgd beginsel , waarbij de buiten-beziltingen van Nederlandsch 

 \ Indié uitsluitend door het gouvernement in het direkt belang der schatkist 

 '' worden geëxploiteerd , kan opgeven , en in plaats daarvan een ander be- 

 ; ginsel volgen , waarbij die exploitatie van lieverlede aan de partikuliere 

 jl industrie wordt overgegeven, ten einde de ontwikkeling der produktive 

 l' krachten dier bezittingen door de Nederlandsche kapitalen te bevorderen — 

 [ ook in het belang van den handel en de nijverheid in Nederland. 



Die vraag in de eerste bijeenkomst der kommissie toe temmend beant- 

 ; woord zijnde , voornamelijk op grond , dat bij eventuelen oorlog de buiten- 

 1 bezittingen , waarin die mijnen gelegen zijn , gevaar loopen van konfiska- 

 jj tie , zoolang dezelve voor rekening van het gouvernement geëxploiteerd 

 \ worden , zal ik mij bepalen tot het onderzoeken van het 1ste lid van de 

 ][ vraag : namelijk welke nuttigheid er te wachten zij van de toepassing van 

 |t dat beginsel op de tinmijnen van JBanka? 



t Het tot nu toe gevolgde beginsel , om voor rekening van het gouverne- 

 I ment de tinmijnen van Sanka te exploiteren — heeft tegen zich : 

 I 1. de presumtie dat die exploitatie voor meerdere uitbreiding vatbaar is , 

 I dan door gouvernements ambtenaren kan geschieden ; 



1 2. dat door het stelsel van aanbesteding der leverantie van benoodigdheden , 

 niet alleen groote schade aan het gouvernement wordt berokkend , maar 

 ' tevens alle handel wordt geweerd; 



S 3. dat bij onverhoopten oorlog en bezitneming der eilanden , de tinmijnen 

 I van Banka , als gouvernements eigendom , gevaar loopen van konfiskatie. 

 I Wat aangaat de uitbreiding der exploitatie — wanneer men vermeent dat 

 i die zou kunnen bestaan in eene verbeterde behandeling — behoort men niet 

 jj te vergeten , dat de behandeling en het werk der Chinezen thans zoo doel- 

 matig zija , dat er geen 5 pCt. in de slakken overblijft ; en evenzeer , wan- 

 neer die uitbreiding zou moeten gevonden worden door het daarstellen van 

 '; ovens, zoo als men die in Europa heeft — dat men daarbij behoort te be- 

 ij denken , dat het daarstellen van ovens in die streken zoo kostbaar zou zijn 



