J29 



|>, NOTA betrekkelijk de verpachliuif der lin-mljnen op 



Banka. 



Uit de stukken inij ter lektuiir toegezonden , onlwnar ik , dat op ïiet ver- 

 loek van den lieer Mülvill vajv Cahnüee , ter exploileriiijj der mijnen op Ce- 

 /«èes , door den raad van state is geadviseerd, dat deze niet den minister van 

 koloniën van gevoelen is , dal niels zoozeer de belangen van Nederland en 

 deszeli's overzeesche bezittingen bevorderlijk kan zijn , dan het aanwenden van 

 den rijkdom dier gewestendoor ondernemingen van landbouw, nijverlieid 

 en handel door Nedcrlau::s ingezetenen zelven , en wel met eigene mid- 

 delen , onder de bescherming van het Ncderlandsche gouvernement. 



Naar mijn inzien dient dit beginsel op den voorgrond Ie slaan bij de be- 

 oordeelin;; der kwestie, of en in hoeverre de verpachting der tinmijnen van 

 £aH/ia wenschelijk is. Hoofdzakelijk komen hier twee vragen voor, en wei: 

 eerstens , in hoeverre de oulginuing dezer mijnen, tot bevordering van iVe- 

 derlandsche \\\Aus\r\c , door Nederlanders mogelijk zij; ten tweede , of daar- 

 toe de vereischte kapitalen in Ncdcflaiid kunnen worden bijeengebragt. 



Wat het eerste punt betreft, dit geloof ik , op grond vaneene veeljarige 

 ondervinding en kennis van zaken , in der tijd als resident van Banka op- 

 gedaan , te kunnen tegenspreken. 



De ontginning der mijnen , het graven der waterleidingen , het delven 

 ■van den erts , het zuiveren en smelten van dat metaal , is een arbeid , zoo 

 zwaar, en van dien aard, dat dezelve voor den Europeaan onuitvoerlijk is , 

 vooral op een eiland zoo als Banka, hetwelk met zijne geringe bevolking, 

 weinige kuituur , maar uitgestrekte wildernissen , veeleer als een verban- 

 nings-oord , dan als een gewest, geschikt tot aankAveeking van Ncderland- 

 sche nijverheid mag worden aangemerkt. 



Is het dus met de verpachting der mijnen van Banka welligt mede het 

 doel , ook voor de mindere volksklasse in Nederland , op gemeld eiland 

 eene nieuwe bron van bestaan te openen om daardoor eigen bedrijf en 

 nijverheid aan de tin-ontginning eene grootere uitbreiding te geven , dan 

 kan ik gen st verzekeren , dat dit doel nooit zal worden bereikt , en ik zou 

 er zelfs eene gewetenszaak van maken, het nemen eener proef aan te raden, 

 dewijl de Europeaan , die zich daartoe laat overhalen , bij den zwaren ar- 

 beid en het ongunstig klimaat al spoedig het slagtofïer zoude zijn. 



De exploitatie dient, zoo als tot heden , door de Chinezen te geschie- 

 den. Nederland zelf zal dus door eene verpachting der tinmijnen van 

 Banka , hoezeer het doel is de bevordering van partikuliere industrie , 

 voor deszelfs bevolking geene nieuwe bron van bestaan geopend zien. Al- 

 leen zoude eene mogelijk grootere produktie van tin van dien maatregel 

 het gevolg kunnen zijn, welke meerdere opbrengst, op den tegenwoordigen 

 voet, onder gouvernements beheer, evengoed en met minder gevaar, dan 

 bij een afstand aan partikulieren , zoude worden verkregen. 



Wat nu het tweede punt betreft, de exploitatie der tinmijnen bij ver- 

 pachting , maar met Nederlandsch kapitaal , houde ik mij verzekerd , dat 

 de kommissie met mij van hetzelfde gevoelen zal zijn , namelijk dat geene 

 Nederlanders in zulk eene kolossale onderneming hunne fondsen zullen wa- 

 gen , maar wel dat dit door vreemde kapitalen zoude kunnen tot stand komen. 



De verpachting der meergemelde mijnen , ofschoon tot strekking moe- 

 tende hebben de aanmoediging van partikuliere industrie, zou dus al aan- 

 stonds ontaarden in eene verpachting, eenen tijdelijken afstand van 's lands 

 zekere inkomsten , ten behoeve van vreerade of buitenlandsche industrie. 



Een afstand der tinmijnen op dien voet zoude alzoo lijnregt tegen het 

 bij de regering en den raad van state uitgedrukte beginsel , hierboven aan- 

 gehaald , aandruischen , en ik acht mij als lid dezer kommissie gehouden , 

 aan de zaak in die rigting mijne stem te ontzeggen , en meen in 's lands 

 belang daartoe de volgende redenen te mogen aanvoeren. 



Worden vreemdelingen in de verpachting der tinmijnen van Banka toe- 



