vertrok Schwaner in 1843 naar Sorneo en verbleef daar lot 

 1847 , in welk jaar hij naar Java terugkeerde , om zijne we- 

 tenschappelijke verslagen uit te werken. Schwaner is de eerste 

 geweest, die de reis dwars door Borneo heeft volbragt (van 

 het rijk van Koetei naar Pontianak). 



Na zijne verslagen het gouvernement ingediend te hebben, 

 werd hem in het laatst van 1850 , door het bestuur dezer ge- 

 westen op nieuw eene zending naar Zuidoostelijk Borneo op- 

 gedragen. In dien tijd trad hij in het huwelijk , een huwe- 

 lijk wat zoo spoedig door den onverbiddelijken dood werd 

 vernietigd. Op het punt om weder naar Borneo te vertrek- 

 ken, werd ScHWANER door hevige koortsen aangetast, welke 

 op den 30sten Maart 1851 te Batavia, een einde aan zijn le- 

 ven maakte. 



ScHWANER is niet de voldoening ten deel gevallen , de vruch- 

 ten van zijne onvermoeide werkzaamheden tot openbare be- 

 kendheid te hebben zien komen. Zijne uitgebreide verslagen 

 bevinden zich allen in de archiven van het Indische Bestuur 

 en zullen waarschijnlijk, en zoo wij hopen spoedig, pu- 

 bliek gemaakt worden , waartoe de Natuurkundige Vereeni- 

 ging volgaarne de kolommen van haar tijdschrift beschikbaar 

 stelt. 



Die verslagen bevatten gewis schatten van kennis betreffende 

 Borneo , welker openbaar wording wenschelijk is, vooral in den 

 tegenwoordigen tijd, nu de "aandacht, niet alleen der mannen van 

 wetenschap maar ook die der industriëlen in het moederland, zoo 

 zeer op Borneo''s rijkdommen gevestigd is. Eerst na de pubhek- 

 wording der resultaten van Schwaner's nasporingen zal men 

 dezen zoo jeugdig gestorven geleerde naar waarde kunnen 

 schatten en den omvang van het verhes erkennen, wat de 

 wetenschap in zijn verscheiden leed. 



Wat hij voor de Natuurkundige Vereeniging in Nederlandsch 

 Indië was, zij hier nog kortelijk aangestipt. Schwaner mag be- 

 schouwd worden als de voornaamste oprigter dier Vereeniging. 

 ïn eene vriendschappelijke bijeenkomst van verschillende te ^a- 

 tavia aanwezige beoefenaren der natuurkundige wetenschap- 



i 



