110 



De tweede dezer lagen is die , welke het meest in aanmer- 

 king kwam voor eene ontginning; liet is eene uitgezette en 

 zamengetrokkene laag, welke, waar zij het meest is uitgezet, 

 0,86 el, en, waar zij het meest is zamengetrokken , 0,61 el 

 en alzoo gemiddeld 0,73o el zwaar is. Hare zwaarte be- 

 draagt dus nog niet de helft , van wat men eene voordeelige 

 afmeting noemt, namelijk 1,53 el (o Kng. voelen). Aan de 

 proefniijn Soengei Radja vond ik de rigting der lagen te zijn 

 N.O.t.N. , terwijl de helling 19" Z.O.t.Z. bedroeg; deze helling 

 en rigting gelden evenwel alleen voor deze vindplaats, daardoor 

 de verstoringen, waarover aanstonds zal gesproken worden , 

 de rigting en helling der lagen schier op elk punt verandert. 



De kolen dezer laag zijn vrij goede bruinkolen , hier en 

 daar doch niet algemeen met pyriet en aardkorst bezwangerd; 

 het onder en bovenliggende dezer laag is klei, en zoo als men 

 uit de sektie ziet , is de onderliggende kleilaag slechts 0,38 el 

 zwaar, rustende op los wit zand. 



ïot eene ontginning zou dus eene zeer kostbare verzekering 

 gevorderd worden , dewijl zonder deze , geen voet gronds zou 

 blijven staan. Gevolg trekkende uit de verzekering door hout, 

 welke men heeft moeten daarstellen om de gaanderij der proef- 

 mijn Soengei Radja tegen instorting te beveiligen , zou men 

 om eene kubieke el bruinkolen te verkrijgen , een halve ku- 

 bieke el hout tot verzekering moeten gebruiken ; dit is ge- 

 noeg om te kunnen nagaan , wat bij eene ontginning de ver- 

 zekering der hoofdgaanderijen zoude kosten, en het eiland i?«- 

 tcean zou niet in staat zijn , daarvoor het hout te leveren. 

 Uit het vermelde omtrent de gesteldheid volgt nog, dat, indien 

 men deze bruinkolenlaag wilde ontginnen, men dan de minst 

 voordeelige en met de meeste gevaren verbondene wijze van 

 exploitatie zoude moeten volgen , namelijk het lange muur- 

 werk. 



Het bruinkolenveld , en met deze de bruinkolenlagen, heb- 

 ben ontelbare verstoringen ondergaan door de eruptieve wer- 

 king , welke het nu eens bij eene opheffing heeft gelaten, dan 

 eens de lagen van het bekken verbrekende, op zich zelve staan- 



