312 



opleveren ; Convolvulus batatas L. (ohi djaiva) , algemeen be- 

 kend; Dioscorea, waarvan verscheidene eetbare species, als: 

 obi sau'oed, obi djaheh , obi boetoen, obi lilin , obi badakh, 

 obi tjoeroek , ohi doedoeng , obi kawojang enz. (die men ook 

 wel met den naam van jamjammers bestempelt) ; Cohns tube- 

 rosus Bnth. {obi koemili o{ kentang) ; Zea maijs L. (djagong) ; 

 Coix lacryma L. (djali of hanjehreli, ook Job&trancn), die eea 

 smakelijk en gezond koorn voortbrengt; Masa paradisiaca L. 

 [pisang], waarvan ook een vijftigtal variëteiten gekweekt wordt; 

 Maranta indica L. (arrowroot of patat sago); Phaseolas vid- 

 garis Sav. (kutjang boontjes), enz. enz., om niet van de vele 

 vruclitboomen te gewagen, welker aatiplanting op woeste en 

 verloren stukken gronds, in de nabijheid der kaïnpongs, zoo 

 tot voedsel , als tot verfrissching , ook alle aanmoediging ver- 

 dient. 



Wel zijn door het gouvernement soms de noodige bevelen 

 gegeven, tot het aanplanten van sommigen der hierboven ver- 

 melde gewassen, doch met welke goede inzigten zulks ook 

 moge geschied zijn, schijnt zulks wegens den nog kindschen 

 en onbezorgden aard der Javanen , geene gewenschte resulta- 

 ten te hebben opgeleverd, en de kuituur van vreemde of 

 niet algemeen voor de behoefte erkende artikelen , is als 

 Yolksvoedsel op groote schaal , bij den inlander , dan ook niet 

 gemakkelijk in te voeren, indien zulks niet met eenen ijzeren 

 wil van wege het bestuur wordt doorgezet, tot dat hij daar- 

 van voor goed zijn eigen voordeel heeft ingezien. De groote 

 hinderpaal in dezen is, dat de Javaan vermeent, niet gegeten 

 te hebben, zoo hij geen rijst genuttigd heeft, al heeft hij ook 

 zijne maag met veel krachtiger spijzen gevuld. 



Ik stel mij voor, hier mededeeling te doen van eene plant, 

 die, eene uitzondering op dien regel makende, bereids in een 

 gedeelte van het liantamsche het bürgerregt heeft verkregen, 

 en ik vleij mij met de hoop , voor geheel Java niet weinig 

 nut te stichten , wanneer ik aantoon, hoe zij tot behoedmiddel 

 tegen hongersnood kan strekken. 



Deze plant is de Manihot utilissima Pohl. (obi dangdur) , 



