885 



nog de vcrstorctule golf liooger zou behoeven Ic zijn dan zij 

 in Mei 1811) was. 



Het is waarschijnlijk, dat de hoogte der verstorende golf af- 

 hankelijk is van liet Jaargotijde of van de hcerschende niocsson 

 en zeker ook van de plaatselijke omstandigheden; dit is een 

 belangrijk punt van onderzoek. 



Verder zal het onze aandacht moeten boeijen of de versto- 

 rende golf op alle punten der kust van Java en ook elders op 

 liet'zelfde tijdstip de hoogste en laagste standen bereikt, alsmede 

 op welke tijden de gelijgolf zich hier en elders ten volle op 

 de verstorende golf plaatst; zoomede of er punten zijn, waar 

 de verstorende golven te zamcnvloeijen en zich op elkander 

 plaatsende, bijzonder hooge en diepe waterstanden te weeg 

 brengen , zooals zeer zeker in Straat Banka plaats vindt , waar 

 soms 18 voet verval van water is opgemerkt. 



Alle deze onderzoekingen hopen wij later te bewerkstelligen ; 

 ook zal ik nu nog niet beproeven om getij-berekeningen te ma- 

 ken. Hetgeen men weet te ontleden , zal men later ook wel 

 weten zamen te stellen. 



Laat ons daarom nagaan van waar de verstorende golf haren 

 oorsprong zou kunnen nemen. Het komt mij voor, dat de maans- 

 en zonsgetijden , behoudens geringe verschillen, allerwege gelijke 

 uitgestrektheid moeten bezitten en dat derhalve slechts 5 of 6 

 voeten verval van water (rijzing of daling) aan de gezamen- 

 lijke werking van de hemelligchamen op het water kunnen 

 worden toegeschreven. Nogtans zijn er plaatsen , waar bij 

 springgetijden het water 13 Ned. ellen boven den gemiddelden 

 laag waterstand rijst, zooals te 5/;. JJ/o/o , Brehat , Cancale, Jer- 

 seij en Bristol en zelfs 17 Ned. ellen te fort Cumherland ( Nieuw 

 Schotland). Deze hooge waterstanden kunnen onmogelijk an- 

 ders verklaard worden dan door de interferentie van twee zeer 

 hooge verstorende golven, waarop zich het gewone getij plaatst. 

 De hemelligchamen trekken de aarde aan en ligten de vloeibare 

 deelen op ; hierdoor kan wel eenige verplaatsing ontstaan en 

 ook eene zuiging van het omringende water, om de ontstane 

 ruimte aan te vullen, maar het gewone getij kan slechts eene 



