386 



heen en wedergaande beweging daarstellen, elk waterdeel 

 zou periodiek tot dezelfde standplaats wedcrkeeren , en toch 

 neemt men in sommige gedeelten der aarde sterke en aan- 

 houdende stroomen in dezelfde rigting waar, welke niet altijd 

 verklaard kunnen worden. Men bespeurt in de naauwe stra- 

 ten tusschen de eilanden, inzonderheid van dezen Archipel ^ 

 zoogenaamde stroomrafelingen, welke de schepen, dikwijls in 

 weerwil van harden wind en van de behendigste manoeuvres, 

 doen rondgieren , welke, dikwijls bij stil weder, de zee 

 doen koken als of men te midden van riffen en ondiepten 

 ware. Misschien wel kunnen al die verschijnselen verklaard 

 worden door de golven, stroomingen of opstuwingen van wa- 

 ter, welke de getijden verstoren. 



Wanneer men in het midden van eenen vijver het water 

 in beweging brengt, zoodanig, dat de herstelling van het even- 

 wigt niet kan plaats vinden zonder dat de beweging zich aan 

 de oevers doet opmerken , zal er eeue kabbeling ontstaan , 

 welke bij het aanraken der boorden zich ter weerszijde zal 

 uitbreiden , want er ontstaat dadelijk eene ophooping van wa- 

 ter, dewijl dit door den wal belet wordt zich naar zoo veel 

 zijden te verspreiden als op eenigen afstand van den oever 

 kon plaats grijpen. 



De wateren van den Oceaan worden door duizenden oor- 

 zaken onophoudelijk in beweging gebragt , zoodat zij nimmer 

 tot rust komen, en waar zij door land gestuit worden, vindt 

 natuurlijk, even als in eenen vijver of in eene tobbe, eene op- 

 hooping van water plaats, die zich langs den wal uitbreidt 

 met eene snelheid, welke afhankelijk is van het vermogen en 

 van de rigting der kracht, welke de beweging der wateren 

 veroorzaakt, en van de ruimte waardoor de opgehoopte wa- 

 teren moeten dringen. Het water van den Indischen Oceaan, 

 door den passaatwind voortgestuwd, stuit tegen Java en 

 dringt zich langs de kusten van dit eiland; het zij nu dat de 

 regelmatigheid van den passaat te weeg brenge, dat de op- 

 stuwing dagelijks eene vrij regelmatige golf langs de kust doet 

 vloeijen, dan wel of hierop inwerkt de periodiek terugkee- 



