S42 



§ o. Gesteldheid van het terrein. Bergen. De landstreek ter 

 weerszijde van de Eapoeas verheft zich langzaam oostwaarts, 

 doch deze rijzing is gering en Boenoet is waarschijnlijk , 

 den afstand in aanmerking genomen, slechts weinig boven de 

 oppervlakte der zee verheven (4). Ponlianak en Koehoe staan 

 met het hoogste water voor een groot gedeelte onder. Hoo- 

 ger op, tot Sintang, is het terrein heuvelachtig. Boven Sintang 

 wordt het vlakker en in vergelijking met het bed der Eapoeas 

 ook lager, zoodat de landen van Soehaid , Salimhouu) , Piassa 

 en Djonkong jaarlijks wijd en zijd in den omtrek overstroomd 

 worden. Boven Boenoet krijgt men weder hooger en heuvelachtig 

 land. De Inlanders noemen deze onbeduidende heuveltoppen 

 monggo en al wat hooger is boekit, hetgeen bij hen berg 

 beteekent. Bergen , zooals men gewoon is ze elders in den 

 archipel te zien , treft men hier niet aan. 



De hoogste toppen verheffen zich waarschijnlijk niet boven 

 de 1500 a 2000 voet. Uitzonderingen maken de Tiangkandang, 

 Soedjomo en eenige weinige anderen, welke wat hooger zijn (5). 

 Zij vormen nergens aaneengeschakelde ketens. Somtijds zijn 

 het korte ruggen, maar gewoonlijk rijzen zij als hooge eilan- 

 den, meest kegelvormig, uit de vlakte op (6). Naar gebergten 

 met dalen en hooglanden zou men te vergeefs zoeken. 



De aanmerkelijkste hoogten zijn : 



In Landak : de bergruggen van Raja en Setangkil en ver- 



(4) Dc barometer - waarnemingen gaven mij geen zigtbaar verscliil in 

 hoogte. De weinige stroom bij droogte en het plotselinge wassen van het 

 water, bij de geringste regenbui, bewijzen bovendien, dat de Kapoeas tot 

 aan zijnen oorsprong bijna zonder verval is en dus geheel door laag land 

 stroomt. 



(5) De heer VoN Kessel geeft op voor den Tiangkandang 5000, voor den 

 Bloengei 4000 voet. Ik heb door hoekmeting slechts 2410 en 2600 vt. 

 verkregen, daarbij de ligging op de kaart van Von Kessel als goed aan- 

 nemende. Den Goenoeng Klam heb ik 3190 vt. hoog bevonden. 



(6) Ik heb slechts weinige kegelvormige toppen gezien; meestal zijn de 

 hooge heuvels bolrond met zijden, die zacht hellend afloopen, of wel 

 bijna vertikaal 100, ja 1000 voet opgaan. 



