S8S 



IC in den droogen tijd voor groote praauwcn onbevaarbaar, 

 maar treden daarentegen in de regenmoesson buiten hare oevers 

 en overstroomen het omliggende land. 



Zij vormen vele kleine zoogenaamde moertjes [danau], welke 

 eigenlijk dien naam niet verdienen en niet anders zijn dan la- 

 ger gelegen verdronken land. Om en bij Sinlang, Silat en Sa- 

 limbouio heeft men zeer vele van die kleine danau. Die, welke 

 van meer belang zijn, zijn bovenvermeld, namelijk de Danau 

 Seriang en Loewar en de meertjes van Tajan aan de Tj'cm- 

 pedeh. 



Nergens wordt het water door dijken en dammen afgeweerd. 

 De Dajah's zoeken de hoogere, voor den rijstboiiw meest geschikte 

 plekken op en de Maleijers, die overal aan de rivieren wonen, 

 bouwen hunne huizen op palen en bekommeren zich \\einig 

 om overstroomingen. 



Velen der riviertjes , welke in de Kapoeas of in een harer 

 hoofdtakken vallen, hebben, zooals boven aangeteekend is, 

 zeer donker water. In de rivier gezien heeft het eene bruine 

 koffijkleur, maar in een glas de kleur van rijnwijn. Hetzelfde 

 verschijnsel heeft in Amerika plaats. De Dajah's en I\Ialeijers 

 schrijven, even als de geleerden, deze kleur aan plantaardige 

 bestanddeelen toe. In Amerika, zegt Von Humboldt , onder- 

 scheiden zich de zwarte wateren daardoor, dat ze door geene 

 krokodillen, maar ook door geene visschen bewoond worden. 

 Op Borneo hebben zij overvloed aan beiden (13). 



§ 5. Klimaat. De gemiddelde temperatuur in de bovenlanden 

 zal, bij de geringe verheffing van terrein, met die van Pontianak 

 weinig verschillen. Voor deze laatste plaats kan worden aange- 

 nomen 82*' Fahr. ; dit ten minste is het resultaat van herhaalde 

 observatiën op eene diepte van drie voet onder den grond. De 

 thermometer teekende op den 25sten Oktober bij eene heldere 



(13) Verscheidene rivieren, die hier gezegd worden zwart water te 

 hebben, hadden dat mi niet. Zoodra het echter wat geregend had, was 

 van velen der genoemde en andere rivieren het water zwart of donker- 

 bruin. 



II. 36. 



