S60 



lage gewassen versperd zijn. Verlaten ladangs zijn spoedig mei 

 varens en melastomen (tjenkodoh), zeer zelden met alang aiang 

 (hier lalang) overdekt; daarboven verheffen zich de half ver- 

 koolde stammen , welke bij het afbranden der bosschen zijn 

 overeind gebleven. Waar niboengs de kruinen tusschen het 

 donkerder groen uitsteken, duiden zij langs de Sekajam de na- 

 bijheid van Dajahsche graven aan. Andere palmen , zooals de 

 aren (hier naiiJi) en klapperboomen (19) vindt men slechts in 

 gering aantal bij de hoofdplaatsen en zelden in de Dajahsche 

 kampongs. 



Velen der schoonste, op Java en elders in den Archipel zeer 

 gewone, boomen, bijv. de tamarinde, worden op de westkust ge- 

 heel gemist. Eet zeestrand is met nipa en rhizophoren om- 

 boord. 



Onder de nuttigste gewassen , welke de bosschen van Bor~ 

 neo zonder kuituur opleveren, behoort de sagopalm, welke 

 bij slechte oogsten en gemis van rijst aan een groot gedeelte 

 der bevolking tot voedsel strekt. Waar de ware sago ont- 

 breekt, wordt een dergelijk meel bereid uit de roenoet, welke 

 naar de niboeng moet gelijken; de kadjatouw, ook eene palm- 

 soort met doornen en geribd; de aping , welke veel overeen- 

 komst moet hebben met de lontar en ook met de nauh of 

 arenpalm. De Dajah's voeden zich daarenboven in tijden van 

 gebrek met vele wilde wortels en kruiden, zooals de jonge 

 Tottan, varens, enz. 



Als boter wordt tot braden gebruik gemaakt van de vetach- 

 tige zelfstandigheid, welke uit de vrucht van de kawan of 

 tengkaiöan getrokken en ook in de lamp gebrand wordt. Zij 

 wordt in vaatjes van boomschors of in bamboeleden gegoten, 

 heeft de kleur van zwavel en kan lang bewaard worden (20). 



(19) De klapperboom ^Yil boven niet groeijen. Aan het zeestrand vindt 

 men uitgestrekte klapperbosschen, meestal door Boeginezen aangelegd 5 de 

 vrucht vs^ordt naar boven en zelfs naar Java gevoerd. 



(20) De vrucht gelijkt eenigzins op eene amandel met zeer dikke schil 



