>64 



De olie van de pit van den kdaki wordt gebruikt tot bra- 

 den en ook in de lamp gebrand. 



De toegan en sindoer leveren door insnijding eene geschikte 

 olie op tot aanmaking van verw. 



Aan geneeskundige planten ontbreekt het ^vaarschijnlijk in 

 de bosschen van Borneo niet, maar de Dajah's noch deMalei- 

 jers schijnen veel kennis van hare krachten te bezitten. Zij 

 zijn in het algemeen veel minder met het plantenrijk bekend 

 dan de Javanen. 



De kamfer , welke in Broenai voorkomt , is op de westkust 

 onbekend. Het vergif (ipoh) waarmede de Dajah's de pijltjes 

 hunner blaasroeren voorzien , is waarschijnlijk afkomstig van 

 eene soort van antsjar. Van de bedwelmende katjoehoeng (Da- 

 turaj bedienen de gaauwdieven zich hier even als elders om 

 hem, dien ze bestelen willen, in slaap te doen vallen. Voor 

 het vee is door de natuur op Borneo minder gezorgd dan voor 

 den mensch. Het gras is slecht en natuurlijke weiden, welke 

 op Java zoo uitgestrekt en zoo menigvuldig zijn , heb ik ner- 

 gens gezien. . 



C. Dierenrijk. De oevers van de Kapoeas schijnen zoowel 

 door dieren als door menschen slecht bevolkt te zijn (23). Al- 

 leen apen worden in groote verscheidenheid en groot aantal aan- 

 getroffen. Men vindt er den orang oetan, den langarmigen ka- 

 lampiouw fwauioau), den zwarten siaman, den hintangan of neus- 

 aap, den kera (gewone aap), den broh (Lampongsche aap) en 

 waarschijnlijk nog anderen. Voorts heeft men den stenops 

 (koeng kang), den kleinen Maleischen beer, otters, civetkatten 



(23) Niet alleen aan de oevers der rivier, maar overal in het bosch treft 

 de geringe hoeveelheid dieren. Ik heb geen' enkelen vlin der gezien en 

 de grond, die op Java bijv. met insekten van allerlei soort als bedekt is, 

 scheen hier geheel te behooren aan mieren van meer dan een duim lengte. 

 Daarentegen zijn de rivieren, ten minste in den droogen tijd, overbevolkt; 

 letterlijk kon men op sommige plaatsen de visschen met een gewoon netje 

 scheppen. 



